- پیش گفتار 3
- 1. مفهوم شناسی 6
- الف) الگو 6
- اشاره 6
- اشاره 6
- ب) تقلید 6
- فصل اول: کلیات 6
- 2. ضرورت وجود الگوها 10
- 3. شرایط کلی الگوها 22
- 1. چگونگی اثرپذیری از الگوها 29
- فصل دوم: اثرگذاری الگوها 29
- اشاره 29
- اشاره 31
- 2. شرایط اثرگذاری الگوها 31
- الف) ضرورت آمیختگی تقلید با منطق و پرهیز از مقلدپروری بدون استدلال 32
- ب) نزدیکی و هماهنگی میان الگو و الگوپذیر 33
- ج) گونه گونی الگوها 34
- د) استمرار معرفی الگو 35
- ه) هماهنگی میان الگوها 36
- اشاره 36
- 3. گستره اثرگذاری الگوها 36
- اشاره 37
- الف) خانواده، اولین و مهم ترین الگوی تربیتی فرزندان 37
- الگوی دوم: پدر مهربان و آرام، مادر تندخو و مستبد 40
- الگوی اول: پدر تندخو و مستبد، مادر مهربان و آرام 40
- الگوی سوم: پدر تندخو و مستبد، مادر تندخو و مستبد 41
- الگوی چهارم: پدر مهربان و آرام، مادر مهربان و آرام 41
- ب) تلویزیون، الگوی برجسته یادگیری مشاهده ای 43
- اشاره 47
- فصل سوم: آسیب شناسی تقلید از الگوها 47
- 1. اشتباه در تشخیص مصداق کمال 48
- 2. اشتباه در تعیین مصداق اسوه کامل 49
- اشاره 50
- 3. اشتباه در محدوده شایستگی های الگوها 50
- الف) شخصیت گرایی 50
- ب) تقلید کورکورانه 54
- ج) پیروی از اکثریت 56
- د) تضاد و اصطکاک بین رفتار الگوها 60
- ه) لغزش الگوها 62
- و) ناهماهنگی میان گفتار و رفتار الگوها 64
- ز) وابستگی فکری به الگوها 65
- اشاره 67
- 1. راهکار بلندمدت 67
- فصل چهارم: راهکارهای مقابله با آفت های الگوها 67
- الف) نکوداشت الگوهای مطلوب و حذف الگوهای نامطلوب 69
- 2. راهکارهای کوتاه مدت 69
- اشاره 69
- ب) بهره گیری شایسته از عواطف مردم 75
- فصل پنجم: همراه با برنامه سازان 79
- اشاره 79
- پیشنهادهای برنامه سازی 81
- پرسش های مردمی 83
- پرسش های کارشناسی 84
- معرفی برخی منابع درباره الگوها 85
- کتاب 86
- اشاره 86
- کتاب نامه 86
- نشریه 89
سوره انعام، پس از بیان مطالبی درباره پیامبران پیشین، خداوند خطاب به پیامبر اسلام چنین می فرماید:
آن پیامبران کسانی بودند که خداوند آنها را هدایت کرد (پس می توانند جنبه الگویی داشته باشند) و ای پیامبر، تو نیز به هدایت آنان اقتدا کن (نه به خود آنها). (انعام: 49)
در روش تربیتی الگویی، مربی باید فرد را به گونه ای تربیت کند تا به همراه ایجاد روحیه اطاعت پذیری آگاهانه، روحیه انتقاد و پرسش گری نیز در او تقویت شود. به این ترتیب، تربیت شونده با آگاهی و منطق، الگوبرداری می کند و مصداق این آیه شریفه خواهد شد:
الَّذینَ یَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَیَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ أُولئِکَ الَّذینَ هَداهُمُ اللّهُ وَ أُولئِکَ هُمْ أُولُوا اْلأَلْبابِ. (زمر: 18)
کسانی که سخنان را می شنوند و از نیکوترین آنها پیروی می کنند، کسانی هستند که خداوند هدایتشان کرده است و آنها خردمندانند.
ب) نزدیکی و هماهنگی میان الگو و الگوپذیر
ب) نزدیکی و هماهنگی میان الگو و الگوپذیر
نزدیکی و هماهنگی بین الگو و الگوپذیر، فرآیند الگوبرداری و همانندسازی را سرعت می بخشد. همچنین انگیزه تربیت شونده را در الگو برداری افزایش می دهد و اعتماد به نفس را در او تقویت می کند. بنابراین، هرچه فاصله میان الگو و الگوپذیر نزدیک تر باشد، انگیزه و علاقه بیشتری برای پیروی و همانندسازی در الگوپذیر به وجود می آید. کم بودن فاصله میان الگو و الگوپذیر و نزدیک و هماهنگ بودن آنها در جهت های گوناگون، سبب می شود الگوپذیر، الگو را از خود بداند و نوعی ارتباط عاطفی نسبت به او پیدا کند. برای نمونه، اگر اسوه هایی از زندگانی ائمه اطهار علیهم السلامدر خردسالی، برای کودکان و به همین ترتیب، از دوران جوانی ائمه برای جوانان معرفی شود، نتیجه الگوگیری، بسیار مفیدتر و کارآمدتر خواهد بود.
قرآن کریم از این مطلب غافل نیست و به آن توجه کرده است. خداوند در