- پیش گفتار 3
- 1. مفهوم شناسی 6
- الف) الگو 6
- اشاره 6
- ب) تقلید 6
- اشاره 6
- فصل اول: کلیات 6
- 2. ضرورت وجود الگوها 10
- 3. شرایط کلی الگوها 22
- 1. چگونگی اثرپذیری از الگوها 29
- فصل دوم: اثرگذاری الگوها 29
- اشاره 29
- اشاره 31
- 2. شرایط اثرگذاری الگوها 31
- الف) ضرورت آمیختگی تقلید با منطق و پرهیز از مقلدپروری بدون استدلال 32
- ب) نزدیکی و هماهنگی میان الگو و الگوپذیر 33
- ج) گونه گونی الگوها 34
- د) استمرار معرفی الگو 35
- اشاره 36
- 3. گستره اثرگذاری الگوها 36
- ه) هماهنگی میان الگوها 36
- اشاره 37
- الف) خانواده، اولین و مهم ترین الگوی تربیتی فرزندان 37
- الگوی دوم: پدر مهربان و آرام، مادر تندخو و مستبد 40
- الگوی اول: پدر تندخو و مستبد، مادر مهربان و آرام 40
- الگوی سوم: پدر تندخو و مستبد، مادر تندخو و مستبد 41
- الگوی چهارم: پدر مهربان و آرام، مادر مهربان و آرام 41
- ب) تلویزیون، الگوی برجسته یادگیری مشاهده ای 43
- فصل سوم: آسیب شناسی تقلید از الگوها 47
- اشاره 47
- 1. اشتباه در تشخیص مصداق کمال 48
- 2. اشتباه در تعیین مصداق اسوه کامل 49
- اشاره 50
- 3. اشتباه در محدوده شایستگی های الگوها 50
- الف) شخصیت گرایی 50
- ب) تقلید کورکورانه 54
- ج) پیروی از اکثریت 56
- د) تضاد و اصطکاک بین رفتار الگوها 60
- ه) لغزش الگوها 62
- و) ناهماهنگی میان گفتار و رفتار الگوها 64
- ز) وابستگی فکری به الگوها 65
- اشاره 67
- 1. راهکار بلندمدت 67
- فصل چهارم: راهکارهای مقابله با آفت های الگوها 67
- الف) نکوداشت الگوهای مطلوب و حذف الگوهای نامطلوب 69
- 2. راهکارهای کوتاه مدت 69
- اشاره 69
- ب) بهره گیری شایسته از عواطف مردم 75
- فصل پنجم: همراه با برنامه سازان 79
- اشاره 79
- پیشنهادهای برنامه سازی 81
- پرسش های مردمی 83
- پرسش های کارشناسی 84
- معرفی برخی منابع درباره الگوها 85
- کتاب 86
- اشاره 86
- کتاب نامه 86
- نشریه 89
هستند. قرآن، از یک سو انسان را به احسان و نیکی به والدین سفارش می کند: «وَ وَصَّیْنَا اْلإِنْسانَ بِوالِدَیْهِ إِحْسانًا». (احقاف: 15)
از سوی دیگر، بنا به گفته برخی روایت ها، والدین در انتخاب دین فرزند، نقش تعیین کننده ای دارند.
ما مِنْ مَوْلَدٍ وُلِدَ إلاّ عَلَی الْفِطْرَهِ فَاَبواهُ یُهَوِّدانِهِ وَ یُنَصِّرانِهِ وَ یُمَجِّسانِهِ.(1)
هیچ مولودی نیست مگر اینکه بر فطرت الهی متولد می شود. پس این والدین او هستند که (بر اثر تربیت نادرست) او را یهودی، مسیحی و مجوسی می کنند.
اما به دلیل اثرپذیری گسترده فرزندان از والدین، از دیدگاه قرآن، اطاعت از پدر و مادر به شکل مطلق نیست، بلکه به خارج نشدن آنها از مسیر صحیح و حق، محدود است، به گونه ای که باعث شرک ورزی فرزندان نشود. قرآن مجید می فرماید:
وَ إِنْ جاهَداکَ عَلی أَنْ تُشْرِکَ بی ما لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ فَلا تُطِعْهُما وَ صاحِبْهُما فِی الدُّنْیا مَعْرُوفًا وَ اتَّبِعْ سَبیلَ مَنْ أَنابَ إِلَیَّ. (لقمان: 15)
و اگر پدر و مادر، تو را بر شرک به خدا که آن را حق نمی دانی، وادار کنند، دیگر امر آنها را اطاعت مکن، و لی در دنیا با آنها به حسن خلق رفتار کن و از راه آن کس که به درگاه ما رجوع و انابه اش بسیار است، پیروی کن.
ب) تقلید کورکورانه
ب) تقلید کورکورانه
خداوند می فرماید:
وَ کَذلِکَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِکَ فی قَرْیَهٍ مِنْ نَذیرٍ إِلاّ قالَ مُتْرَفُوها إِنّا
1- بحارالانوار، ج 97، ص 65 ، ح 8 . این روایت با اندکی اختلاف در الفاظ در تفسیر ابوالفتوح رازی، تصحیح الهی قمشه ای، ج 1، ص 335 نیز نقل شده است.