خبر و اخلاق خبرنگاری صفحه 111

ولی فرهنگ تصویری، عام و جهانی است و همه می توانند در معرض آن قرار گیرند. این فرهنگ می تواند نظام های ارزشی را از شکل نابشان خارج کند و در تقابل با یکدیگر قرار دهد. در نهایت نیز نظام ارزشی جامعه را درهم بریزد».(1)

فرهنگ مکتوب بر صنعت های گوناگون لفظی (مجاز، استعاره، تشبیه، ایهام و...) تکیه بسیار دارد و از این نظر چندان روشن نیست. این صراحت نداشتن، در آثار ادبی و به ویژه شعر افزایش می یابد و همین ابهام، از دایره نفوذ و پوشش مستقیم آنها می کاهد. نمادپردازی نیز پیشه عموم نویسندگان بوده است، ولی صنایع بدیعی و تکنیک های به کار گرفته شده در رسانه های تصویری، همه در خدمت باورپذیری و روشن سازی بیشتر هستند. آن گاه که نوبت به نمایش نابهنجاری های جاری در متن جامعه می رسد، این صراحت می تواند سبب خدشه دار شدن باورهای ارزشی افراد شود.(2)

تفاوت بنیادی دیگر میان رسانه های نوشتاری و رسانه های الکترونیک این است که رسانه های تصویری، کمتر نیازمند تلاش مخاطب برای درک آن هستند و تماشاگر خود را همواره منفعل می خواهند (یا منفعل می دانند). باید گفت برخی فیلم های مستند جدی، فیلم های سینمایی تأمل برانگیز و مصاحبه های فعال و عمیق، از این قاعده مستثنا هستند (البته آنها نیز با بسیاری از نظام های اخلاقی هم خوانی ندارند)، ولی حجم آنها بسیار اندک است و برنامه های «منفعل خواه» بیشترند. حتی بیشتر برنامه های آموزشی رسانه ها،