خبر و اخلاق خبرنگاری صفحه 46

اجتماعی بر روی مخاطبان، بدیهی ترین تأثیر دروازه بانی بر روی شناخت مخاطبان و شکل دهی به جهان بینی آنان است. ازاین روست که اطلاعاتی که از دروازه گذشت، جزئی از واقعیت های اجتماعی می شود و توانایی آن را دارد که نگرش مخاطبان را تحت تأثیر قرار دهد.(1)

با این حال، شاید بتوان گفت که امروزه، کمترین نقش دروازه بانی را به ویژه در جهان سوم، خودِ روزنامه نگاران دارا هستند؛ زیرا در انتخاب و انتشار اخبارِ دلخواه مردم، اختیاری ندارند. آنان در بسیاری از موارد، با وجود تشخیص این موضوع که بعضی از خبرها بسیار مورد علاقه مردم است، به علل گوناگون قادر به انتشار آنها نیستند.

به طور کلی، سه گروه را می توان به عنوان دروازه بانان اصلی خبر نام برد:

الف) هیئت حاکمه و سیاست گذاران که به شیوه های گوناگون جلو انتشار آنچه را به صلاح خود نبینند، می گیرند. گرچه این کار بسیاری از زمان ها در پوشش حفظ منافع ملی صورت می گیرد، ولی عملاً در بیشتر موارد و بیشتر کشورها در خدمت حفظ قدرت و مشروع جلوه دادن وضعیت موجود است.

ب) در دوران ما، سرمایه داران و صاحبان قدرت های مالی با درخواست آگهی، تأمین کنندگان هزینه های مطبوعات به شمار می روند. بر خلاف آنچه در غرب دیده می شود، در کشور ما هنوز به این دلیل که سرمایه داری آن چنان رشدیافته نیست و نقش تولیدی ندارد و بیشتر، دلال و وابسته است، جامعه سرمایه داری این کارکرد را ندارد، ولی به هر حال نمی توان آن را نادیده انگاشت.

ج) مدیران و سردبیران مطبوعات جهان سوم هستند که در بسیاری از