خبر و اخلاق خبرنگاری صفحه 48

سانسور قانونی به دو شیوه عمل می کند: سانسور پیش گیری و سانسور پی گیری. در سانسور پیش گیری، از روش های پیش از چاپ، نشر و ارسال پیام استفاده می شود، ولی در سانسور پی گیری، روش های قانونی تعقیب استفاده می شوند و کسی که قانونی را نقض کرده باشد، تعقیب و مجازات می شود.

سانسور غیر قانونی، خطرناک ترین و زیان بارترین نوع سانسور است و معمولاً زمانی صورت می گیرد که:

_ دولت غیر مشروع و غیر قانونی بر سر کار باشد.

_ دولت از قانون اساسی کشور تخطی کرده باشد.

_ گروه های غیر قانونی، دارای نفوذ، فشار یا بخش هایی از خودِ دولت، با گروه ها، افراد و دسته های دیگر جامعه تعارض داشته باشند و حضور و فعالیت آنها را با مصالح خود مغایر بدانند.

_ نهادهایی در جامعه وجود داشته باشند که فعالیت آنها از دایره نظارت رسمی قدرت حاکم خارج باشد.

سانسور چه به روش قانونی و چه به روش غیر قانونی، انواعی دارد که مهم ترین آنها عبارتند از: سیاسی، اجتماعی، مذهبی، فرهنگی، اخلاقی و علمی. از میان همه این موارد، سانسور سیاسی از انواع دیگر رایج تر است. معمولاً هر جا سانسور سیاسی برقرار باشد، سانسورهای اخلاقی، اجتماعی و فرهنگی نیز برقرار می شود. شدت هر یک از این موارد، به وضعیت، موقعیت، پیشینه و بحران جامعه بستگی دارد.

سانسور دوران جدید، به ویژه با استفاده از فن آوری های پیشرفته دنیای کنونی، بیش از دوران های گذشته، پیچیده و گوناگون شده است و دولت ها

برای دست زدن به سانسور، راه ها و ساز و کارهای