خبر و اخلاق خبرنگاری صفحه 49

علمی و عملی بیشتری در اختیار دارند. هرگاه رسانه های همگانی در دست دولت متمرکز باشند، خطری که صاحبان اندیشه و هنر را تهدید می کند، بیشتر خواهد بود،(1) ولی خودسانسوری، در واقع، انگیزه یک کنش است که عامل اصلی آن، درجه های گوناگونی از ترس است. _ژاک موسو _درباره خودسانسوری می گوید:

روزنامه نگاران از ترس اینکه هیچ کس _ به ویژه مقامات و وزیران را _ ناراحت نکنند و از ترس آنکه علیه آنها اقدامی صورت نگیرد، به نوعی سازش کاری دست می زنند؛ چه از لحاظ محتوا و چه شکل پیام که عملاً به خودسانسوری خواهد انجامید. در چنین شرایطی، روزنامه نگاران بر خلاف آنچه مخاطبان تصور می کنند، هر روز از دیگران دستور نمی گیرند. هیچ کس به آنها نمی گوید چه بنویسند و چه ننویسند، بلکه خود روزنامه نگاران هستند که اغلب به این کار دست می زنند... در واقع، خودسانسوری از سانسور علنی مضرتر است؛ زیرا برای گیرندگان پیام این توهم ایجاد می شود که واقعیات منعکس شده است. خودسانسوری عملاً افکار عمومی را به خواب می برد و به جای اینکه در خدمت مردم باشد، به زیان آنان کار می کند.(2)

آنچه مسلّم است، خودسانسوری نوعی دروازه بانی پیام است، ولی همه دروازه بانی پیام، خودسانسوری نیست. حجم تلکس های دریافتی یک روزنامه آن قدر زیاد است که صفحه های محدود روزنامه به هیچ وجه اجازه انتشار