- دیباچه 1
- اهمیت خبر 9
- تعریف خبر 13
- اشاره 17
- ارزش های خبری 17
- 1. دربرگیری 18
- 3. برخوردها، اختلاف ها و تضادهای جسمانی و فکری 19
- 2. شهرت 19
- 4. استثناها و شگفتی ها 20
- 5. بزرگی و فراوانی تعداد و مقدار 20
- 6. مجاورت جغرافیایی و معنوی 20
- 7. تازگی و زمان رویداد 21
- خبرنویسی 22
- 1. مرحله اول، گزارشگری است 25
- 2. مرحله دوم، اندیشیدن است 25
- 3. مرحله سوم، سازمان دهی است 25
- 6. لید، مخاطب را درگیر می کند 26
- 8. پایان خبر باید پایان خوبی باشد 26
- 5. مرحله پنجم، طراحی سبک و سیاق است 26
- 7. بدنه خبر، رگه های اصلی را عرضه می کند 26
- 10. دوباره گزارشگری کنید، دوباره بنویسید 27
- خبرنویسی برای رادیو و تلویزیون 27
- 9. مرحله نهم، ارزیابی تولید است 27
- اهمیت خبرنگاری 30
- ویژگی ها و مهارت های خبرنگاری 31
- اشاره 31
- 2. در مسیر خبر بودن 32
- 1. شمّ خبری 32
- 3. تخصص 33
- 4. ارتباط با مردم 33
- 5. تعهد در قبال مردم و مصالح جامعه 33
- 6. روابط اجتماعی مناسب 34
- 7. تکمیل معلومات عمومی 34
- 8 . جمع آوری اطلاعات تکمیلی 35
- 9. سرعت عمل 35
- 11. رفتار اجتماعی مناسب 36
- اشاره 37
- منابع خبری 37
- 1. گزارش های اختصاصی خبرنگاران 38
- 3. شبکه های خبری بین المللی 40
- 4. خبرگزاری های جهانی 41
- 1. دروازه بانی 43
- اشاره 43
- 2. سانسور و خودسانسوری 47
- 3. ایدئولوژی 50
- 5. اخلاق 55
- اشاره 55
- اصل سوم: مسئولیت اجتماعی روزنامه نگار 57
- اصل دوم: روزنامه نگار وقف واقعیت عینی است 57
- اصل هفتم: احترام به منافع عمومی 58
- اصل ششم: احترام به حریم خصوصی و شئون انسانی 58
- اصل پنجم: دسترسی همگانی و مشارکت 58
- اصل نهم: امحای جنگ و دیگر مصیبت های فراروی بشر 59
- میثاق اخلاق حرفه ای در روزنامه نگاری 60
- اخلاق اسلامی و نقش آن در فرآیند اطلاع رسانی 71
- اشاره 71
- 1. احساس مسئولیت اجتماعی 84
- 2. صداقت و واقع نمایی 85
- 3. خبر برای همه 91
- 4. رعایت عدالت و انصاف 92
- 5. سودمندی و فایده رسانی 94
- 6. توجه به مصالح عمومی جامعه 96
- 7. آرامش بخشی و امیدآفرینی 97
- 8. استقلال و بی طرفی 99
- 9. نرم گویی و بیان نیکو 101
- 10. پرهیز از افترا زدن و اتهام بستن 103
- 11. پرهیز از تحقیر و توهین 104
- 12. پرهیز از ورود به حیطه زندگی خصوصی افراد 105
- 13. پرهیز از تلقین و تحمیل 105
- 14. پرهیز از تفرقه افکنی و تشتت 107
- 15. پرهیز از بدآموزی 108
- اهمیت نقش صدا و سیما در عرصه انتشار اخبار 110
- اشاره 110
- 1. تمرکز بر محور تثبیت و تقویت دین و جهان بینی اسلامی 115
- 2. تبلور و تجلی آموزه های اسلام و حکومت اسلامی 117
- 3. اعتمادسازی و استمرار آن 120
- اشاره 120
- ب) تناقض گویی 121
- الف) صداقت نداشتن در فرآیند انتشار خبر 121
- ج) مبالغه و اغراق در فرآیند انتشار خبر 121
- ه ) سانسور 122
- د) تحریف 122
- و) موثق نبودن خبر 123
- ح) بی طرف نبودن در ارائه اخبار 124
- اشاره 125
- ط) جذابیت نداشتن در ارائه اخبار 125
- اول _ شکل ارائه اخبار 125
- دوم _ قابل درک بودن 126
- سوم _ ارضای نیازهای خبری مخاطبان 127
- اشاره 130
- 3. انتقاد سالم 133
- 2. مفید بودن 133
- 4. پرهیز از تکرار بی مورد 134
- 5. انتشار اخبار مربوط به مردم 134
- 6. آگاه کردن مردم 135
- 7. توجه به اهمیت خبر 135
- 10. روشن سازی افکار عمومی 136
- 9. تجهیز و توجیه مردم 136
- 8 . در خدمت اسلام بودن 136
- 11. انتشار اخبار مهم و باارزش 137
- 14. توجه به جذابیت خبر 138
- 13. جانب داری نکردن 138
- 12. انتشار ندادن اخبار زیان بار 138
- 15. توجه به ظرافت ها و زیبایی های ادبی 139
فصل دوم: اخلاق اسلامی و خبرنگاری
اخلاق اسلامی و نقش آن در فرآیند اطلاع رسانی
اشاره
همان گونه که اشاره شد، فرآیند توجه به اخلاق و معیارهای اخلاقی، در حرفه خبرنگاری و روزنامه نگاری، به تدوین «اصول بین المللی اخلاق حرفه ای روزنامه نگاری» انجامید. باید گفت هر کسی که به این حرفه وارد می شود، با آگاهی یافتن از این اصول، خود را ملزم به رعایت آنها خواهد دانست. این اصول همچنان که از واژه «حرفه ای» نیز دریافت می شود، بیشتر یک مسئله صنفی و حرفه ای است؛ یعنی رعایت آنها بیشتر از منحرف شدن خود حرفه، جلوگیری و برخی انتظارها را نیز برآورده می کند که بسیار ضروری هم هست. درباره دیگر حرفه ها هم می توان به چنین اصولی _ نوشته یا نانوشته _ دست یافت، ولی واقعیت این است که موضوع اخلاق را در سطحی بالاتر و کیفیتی برتر نیز می توان جست وجو کرد؛ یعنی اخلاق را از مقوله ملکه نفسانی که مبدئی درونی و پالاینده دارد، بدانیم که در حقیقت چنین است.(1) مرحوم علامه طباطبایی در تفسیر آیه 4 سوره قلم(2) به همین نکته اشاره می کند و می گوید:
1- درباره ماهیت و منشأ اخلاق، دیدگاه های گوناگونی وجود دارد و برخی نیز معتقدند اخلاق بیش از آنکه امری شخصی و فردی باشد، امری اجتماعی است. علاقه مندان باید به منابع مربوطه مراجعه کنند.
2- «وَ إِنَّکَ لَعَلی خُلُقٍ عَظیمٍ؛ و در حقیقت، تو ای پیامبر به نیکو خُلقی عظیم آراسته ای». (قلم، 4)