- دیباچه 1
- فصل اول: ضرورت، اهمیت و پیشینه سحرخیزی 5
- اصطلاح شناسی سحر 8
- واژه شناسی سحر 8
- اشاره 8
- واژه شناسی فجر 9
- اصطلاح شناسی فجر کاذب و صادق 9
- بین الطلوعین 10
- فصل اول: سحر خیزی در سیره بزرگان دین 11
- اشاره 11
- 1. سحرخیزی اهل بیت علیهم السلام 12
- اشاره 12
- ب) مناجات سحرگاهی امیرمؤمنان علی علیه السلام 13
- الف) نیایش پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در سحرگاه 13
- الف) خلوت شبانه معمار کبیر انقلاب 18
- 2. سحرخیزی بزرگان دین 18
- ب) برنامه سحرخیزی شهید مطهری رحمه الله 20
- ج) برنامه سحر عارف کامل، شاه آبادی رحمه الله 22
- د) برنامه سحر محدث قمی رحمه الله 23
- ه ) نماز جماعت آیت الله مرعشی نجفی رحمه الله در حرم مطهر فاطمه معصومه علیهاالسلام 24
- ز) سحرخیزی آیت الله العظمی بروجردی رحمه الله، زعیم بزرگ عالم تشیع 25
- و) سحرخیزی شیخ مفید رحمه الله 25
- ح) نیایش شیخ جعفر کاشف الغطاء رحمه الله 26
- ط) سحر بهجت عارفان 26
- ک)سید محمدحسن الهی طباطبایی رحمه الله وعلامه سیدمحمدحسین طباطبایی رحمه الله 29
- ل) آیت اللّه محمدتقی مصباح یزدی 31
- ن) آیت الله نایینی رحمه الله، گوهر کویر 32
- اشاره 34
- اشاره 35
- 1. آثار معنوی 35
- الف) قرب به ذات حق 35
- ب) افزایش تقوا و روحیه بندگی 36
- د) استجابت دعا 38
- ب) شادابی و نشاط 41
- الف) تقویت اراده و مقاومت 41
- اشاره 41
- اشاره 42
- 3. آثار اقتصادی 42
- الف) بهره وری در کار 43
- ب) افزایش روزی 44
- اشاره 47
- الف) تنظیم وقت 47
- 4. آثار اجتماعی 47
- ب) کاهش تراکم ترافیک 48
- پی آمدهای خواب سحرگاهی 50
- اشاره 50
- 1. اتلاف عمر 50
- 2. کم شدن عمر 51
- 3. خواب آلودگی و خستگی در طول روز 52
- 5. مانع گشتن از رسیدن روزی 54
- 6 . زرد شدن بدن 55
- 1. آداب سحر 56
- اشاره 56
- الف) مسواک زدن 56
- ج) تلاوت قرآن 57
- ب) نماز شب 57
- د) تفکر 58
- الف) نافله صبح 60
- 2. برخی اعمال بین الطلوعین 60
- ب) ادای فریضه نماز صبح در اول وقت 60
- ج) فراگیری دانش 61
- د) ورزش صبح گاهی 62
- اشاره 66
- الف) موانع فردی 66
- اشاره 66
- 1. موانع سحرخیزی 66
- اشاره 66
- یک _ پرخوری 66
- سه _ سستی و تنبلی 68
- پنج _ پرخوابی 71
- شش _ ناآگاهی 71
- ب) موانع اجتماعی 72
- اشاره 72
- هفت _ اعتقاد نداشتن به سحرخیزی 72
- یک _ شب نشینی 72
- دو _ تماشای برنامه های تلویزیونی آخر شب 73
- سه _ باز بودن فروشگاه ها و مجتمع های بازرگانی تا دیر وقت 74
- چهار _ طولانی شدن مراسم های مذهبی تا نیمه شب 74
- ج) موانع تربیتی 75
- پنج _ دگرگونی ارزش ها 75
- 2. راهکارهای سحرخیزی 78
- الف) تشویق و تنبیه 78
- د) خواب سرشب 79
- ج) شناخت درمانی 79
- ه ) استواری و پایداری 80
- و) خواب نیم روز 80
- نقد عملکرد رسانه 83
- اشاره 83
- اشاره 84
- الف) برنامه های پیش از اذان صبح (سحر) 84
- ب) برنامه های پس از اذان صبح 85
- 2. برنامه های غیر سحرگاهی 87
- اشاره 87
- الف) زمان برنامه ها 87
- ب) محتوای برنامه ها 88
- پیشنهادهای برنامه ای 89
- پرسش های مردمی 91
_(مولوی)_
امام سجاد علیه السلام شبی از خواب برای نماز شب برخاست، هنگام وضو گرفتن ناگهان چشمشان به آسمان افتاد و با حالتی خاص به درخشش ستارگان نگاه کرد و غرق در تفکر شد؛ به گونه ای که وقتی سپیده سحر دمید و صدای مؤذن بلند شد، هنوز دستان امام در ظرف آب بود.(1)
اندیشه آن حضرت در آفرینش ستارگان و آفریدگار آنها بود و در حقیقت، سیمای مبدأ هستی را در آینه ستارگان می دید.
2. برخی اعمال بین الطلوعین
الف) نافله صبح
در اسلام، نمازهای مستحبی فراوانی وجود دارد که آنها را نافله گویند. در بین نمازهای مستحبی، نافله های شبانه روز که نافله صبح یکی از آنها است، از جایگاه والایی برخوردارند. نافله صبح، دو رکعت است و زمان آن پس از اذان صبح و قبل از نماز صبح می باشد. یکی از مهم ترین و نخستین اعمال مستحبی بین الطلوعین، به جا آوردن نافله صبح است.
ب) ادای فریضه نماز صبح در اول وقت
نماز تجلی عشق در آینه عرفان است و نردبان صعود بر بام نور. نماز گشایش دروازه های دعاست و بارش ابر کرامت بر کویر تشنه وجود آدمی. به جا آوردن نماز صبح در اول وقت، از دیگر آداب بین الطلوعین است. در متون روایی بر اقامه نمازها، به ویژه نماز صبح، در اول وقت سفارش فراوان
1- نک: محمدی اشتهاردی، داستان دوستان، ج 4، قم، مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، چ 3، ص 98.