روش دوست یابی صفحه 36

و جلیس الصّدق خیرٌمن جلوس المرء وحده(1)

از عیسی علیه السلام نقل شده که فرموده است: «با نفرت از گنهکاران دوستی خود را به خدا نشان دهید، و با دوری از آنها به خداوند تقرّب جویید و خشنودی خدا را در خشم آنها بخواهید».(2)

قرآن کریم که قانون اساسی اسلام است بدین امر تصریح کرده و فرموده است: «لاتَجِدُ قَوْماً یُؤمِنُونَ بِاللّه ِ وَالْیَوْمِ الآخِرِ یُوادُّوْنَ مَنْ حادَّ اللّه َ وَرَسُولَهُ وَلَوْ کانُواْ آباءَهُمْ أوْ أبْناءَهُمْ أوْ إخْوانَهُمْ أوْ عَشِیْرَتَهُمْ».(3) و نیز: «فَأعْرِضْ عَنْ مَنْ تَوَلّی عَنْ ذِکْرِنا وَلَمْ یُرِد إلاّ الْحَیاهَ الدُّنْیا».(4)

یکی از شاعران گفته است:

صاحب أخاثقه تخطی بصحبته

فالطّبع مکتسب من کلّ مصحوبِ(5)

کالرّیح آخذه ممّا تمرّ بهنتنا من النّتن او طیباً من الطّیب(6)

دیگری گفته است:

اذا کنت فی قومٍ فصاحبْ خیارَهم

وَلا تصحب الأردی فتردی مع الّردی(7)

عن المرء لاتسأل وسَل عن قرینه فکل قرینٍ بالمقارن یقتدی(8)

1- و همنشین راستین بهتر از نشستن به تنهایی است.
2- مجموعه ورّام، 2/25.
3- مجادله /22: هیچ گروهی را که ایمان به خدا و روز قیامت دارد نمی یابی که با دشمنان خدا و پیامبرش دوستی کنند هر چند پدران یا فرزندان یا برادران یا خویشاوندان آنها باشند.
4- نجم /29: پس از آنهایی که از ذکر ما روی می گردانند و جز زندگی مادّی دنیا را نمی طلبند اعراض کن.
5- با انسان مورد اعتماد همنشین باش تا از مصاحبت با او بهره مند شوی؛ چه طبع از هر همنشین کسب تأثیر می کند.
6- و آن مانند باد است که بر هر چه بوزد از آن می گیرد؛ چه متعفّن و بدبو و چه پاکیزه و خوشبو.
7- اگر در میان گروهی باشی با نیکان آنها رفاقت کن ؛ و با فرومایه همنشین مباش که با پست پست می شوی.
8- از چگونگی مرد مپرس و از این که همنشین او کیست بپرس ؛ زیرا هر همنشینی به همنشین خود تأسّی می کند.