- گفتاری از مترجم 2
- مقدّمه چاپ دوم 4
- مقدّمه چاپ نخست 6
- مقدّمه 8
- دیدگاه پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و ائمّه اهل بیت علیهم السلام درباره «دوستی» 12
- اهمیّت دوست در زندگی 16
- چه کسی را باید به دوستی برگزید؟ 21
- حقوق دوستی و حدود آن 37
- مؤمن آیینه برادر (ایمانی) خویش است 46
- میانه روی در دوستی و دشمنی 49
- انواع دوستان 51
- آزمایش دوستان 54
- پایه های دوستی 59
- اشاره 59
- آنچه زداینده محبّت است 157
- اشاره 157
- 5 - دوری گزیدن از دوستان 166
- وصیّت امیرمؤمنان علیه السلام به فرزندش امام حسن علیه السلام درباره معاشرت با دوستان 181
- منابع 183
بیش از این از وجدان آنها چیزی مخواه، و به مقداری که با تو گشاده رویی و شیرین زبانی
می کنند با آنها رفتار کن».(1)
شاعر ابیات جالب زیر را در این باره گفته است:
الأخلاّءُ فیالرّخاء کثیرٌ
و اذاما بلوتَ کانوا قلیلاً
فاذا ما صَحِبْتَ خلاّحفیظاً
راعیاً للاخاءِ برّاً وصولا(2)
فتمسّک بحبله ابدالدّهرو اکرم به اخاً و خلیلا(3)
هر گاه به چنین دوست راستینی دست یافتی سعادت و نیکبختی تو تحقّق یافته است زیرا این امر از مهمترین اسباب و بزرگترین عوامل خوشبختی است. ابوعبداللّه امام صادق علیه السلام به این موضوع تصریح کرده و فرموده است: «از نیکبختی آدمی است که محل کار و تجارتش در شهرش باشد. و فرزندانی داشته باشد که از آنها کمک بگیرد، و دارای دوستانی شایسته و خانه ای وسیع و گشاده و همسری زیبا و صالحه باشد که هر موقع به او بنگرد شاد شود».(4)
ای برادر مسلمان باید بدانی که دوستانت را حقوقی است که باید مراعات و دوستی را حدودی است که باید از آن تجاوز نکنی و گرنه رشته دوستی را در معرض بریدن و پیوند برادری را در آستانه گسستن قرار داده ای و این گناهی بزرگ است که عقل سلیم آن
را اجازه نمی دهد، و شرع مقدس آن را تأیید نمی کند تا آن جا که امام صادق علیه السلام فرموده
است: «چقدر زشت است برای آدمی که دوستش حق او را رعایت کند و وی حق دوستش را مراعات نکند»(5) ونیز فرموده است: کسی که دین خدا را بزرگ می شمارد
حقوق برادران را بزرگ می داند».(6) امام کاظم علیه السلام فرموده است: «حق دوست خود را به اطمینان رابطه ای که میان تو و اوست ضایع مکن چه آن که حقش را ضایع کرده ای
1- مصادقه الاخوان، /30.
2- دوستان به هنگام رفاه و آسودگی بسیارند؛ و هرگاه دچار گرفتاری شدی اندک خواهند بود.
3- در همه عمر به رشته دوستی او چنگ زن ؛ و چقدر او ازنظر برادری و دوستی گرامی است.
4- فروع کافی ،5/258.
5- وسائل الشیعه، 12/210.
6- بحارالانوار،74/87.