غفلت، علل و آثار آن صفحه 123

الظُّلْمَهِ... وَ رُشْدٌ مِنَ الْغَوایَهِ.(1)

قرآن، بیان گری از کوردلی و روشنی بخشی از تاریکی ها و راه یابی از گمراهی است.

وقتی غبار طبیعت بر دیده دل بنشیند و حجاب غفلت بر چهره خرد پرده افکند، این هر دو به غفلت دچار می شوند و قرآن به این دو، یادآوری و روشنایی می بخشد. در حدیث نبوی آمده است: «مَنْ قَرَأَ أَرْبَعِینَ آیَهً لَیْلَهً لَمْ یَکْتُبْ مِنَ الْغافِلِینَ؛ هر کس شبی چهل آیه تلاوت کند، در شمار غافلان نخواهد بود».(2)

یک - شرایط غفلت زدایی قرآن

تلاوت قرآن آدابی دارد که تنها به چند مورد آن، که در غفلت زدایی تأثیر دارد، اشاره می کنیم:

1. اولین شرط بهره مندی از هر کتابی، به ویژه قرآن، شناخت مفاهیم آن است. خواندن عبارت ها بدون توجه به معنا و مفهوم آنها سودی ندارد یا سود آن کم است. البته چون قرآن، سخن خداوند است، تلاوت آن بدون فهم معانی اش نیز سازنده است، ولی بی تردید، بهره مندی بهینه از آن، جز با دریافت مفاهیمش امکان پذیر نیست.

2. چون قرآن، بیان و نور است، غفلت زدایی آن در صورتی است که پرده های خودبینی، باورهای باطل و دل بستگی به دنیا، میان آن و قلب قاری حایل نشود.

3. گذشته از فهم معانی، اندیشه در مفاهیم و دل دادن به آیات قرآن نیز برای