- دیباچه 1
- طرح موضوع 7
- پیشینه موضوع 10
- پرسش های پژوهش 10
- موضوع غفلت و رسانه ملی 11
- مفهوم شناسی 12
- گستره غفلت 13
- اشاره 14
- نشانه های غافلان 14
- 1. کوردلی و ظاهربینی 14
- 2. لهوگرایی 15
- 3. هم نشینی با غافلان 16
- 4. هواپرستی 17
- 1. مبدأ و معاد 19
- اشاره 19
- یک - نبود شناخت 19
- الف) خداوند 19
- دو - تصور نادرست 21
- ب) مرگ 22
- ج) غفلت از وقوع قیامت 24
- د) بهشت و دوزخ 25
- یک - وقت 27
- الف) نعمت مادی 27
- دو - جوانی 28
- سه - همسر 30
- چهار - فرزند 33
- پنج - ثروت 35
- یک - قرآن 42
- ب) نعمت معنوی 42
- دو - اهل بیت علیهم السلام 44
- چهار - دولت صالح 49
- 3. خودفراموشی 50
- اشاره 50
- الف) خودشناسی و دیگر معرفت ها 51
- ب) غفلت از خود 52
- 4. دشمنان دین و سعادت انسان 53
- یک - شیطان 53
- الف) دشمن درونی 53
- دو - نفس اماره 56
- ب) دشمن بیرونی 58
- یک - دشمن خارجی 58
- دو - دشمن داخلی 59
- ج) دشمن اصلی و فرعی 61
- الف) سرمایه مادی 64
- 5. سرمایه ملی 64
- ب) سرمایه معنوی 66
- 6 . فرصت 68
- 7. محرومان 70
- 8 . جوانان 72
- 1. دنیا دوستی 75
- 2. شهوت گرایی 78
- 3. وسواس داشتن 80
- اشاره 81
- 4. هم نشینی با فاسدان 81
- ب) فراموشی معاد 82
- الف) نیکو شمردن بدی ها 82
- ج) بی توجهی به حیثیت اجتماعی 82
- د) جدایی از خوبان 83
- 5. هم نشینی با دنیامداران 85
- 6 . علاقه افراطی به خانواده 88
- 7. حب و بغض های جاهلانه 90
- 9. گرایش افراطی به اینترنت 97
- 10. فرهنگ سازی نادرست 99
- 11. کارهای بیهوده 103
- الف) زینت نمایی بانوان 105
- 12. آرایش های نامناسب 105
- اشاره 105
- ب) خودآرایی افراطی مردان 107
- 13. چشم و هم چشمی خانوادگی 108
- 14. بی توجهی به تربیت فرزند 110
- الف) انحراف های اعتقادی 110
- ب) اختلال عاطفی و جسمی 111
- ج) رفتار ناشایست 112
- فصل چهارم: راه کارهای غفلت زدایی 113
- 1. وظایف افراد 113
- الف) اندیشه ورزی 113
- ب) عبرت گیری 115
- ج) پندپذیری 117
- اشاره 122
- د) تلاوت قرآن و گوش سپردن به آن 122
- یک - شرایط غفلت زدایی قرآن 123
- دو - تحول آفرینی قرآن 124
- ه- ) نماز و یاد خداوند 126
- و) هم نشینی با نیکان 128
- ز) تغییر محیط زندگی 130
- اشاره 132
- 2. بیدارگری نهادهای مسئول 132
- الف) روحانیت 133
- ب) مطبوعات 135
- ج) آموزش و پرورش 136
- د) وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان تبلیغات اسلامی 137
- اشاره 138
- 1. تغافل از توهین دیگران 139
- 2. تغافل از امور خلاف عرف 140
- 3. تغافل درباره شاگرد 143
- 4. تغافل از حوادث و مصیبت ها 144
- پیشنهادهای کلی 146
- پیشنهادهای برنامه ای 147
- نقد رسانه در زمینه موضوع 149
- 1. غفلت از اخلاق 150
- غفلت های رسانه 150
- 2. غفلت در عرصه های فرهنگی 151
- ماجرای اول 152
- 3. غفلت در عرصه های سیاسی 152
- اشاره 152
- ماجرای سوم 153
- ماجرای دوم 153
- پرسش های کارشناسی 155
- پرسش های مردمی 155
- کتاب نامه 156
بسیاری از مردم از نشانه های ما غافلند.» (یونس: 92) البته مقصود در این گونه آیات، مطلق غفلت است؛ چه پیشینه توجه در آن باشد و چه نباشد.
در اصطلاح دانش اخلاق، غفلت به معنای «سستی انسان از روی آوردن به خواسته های مادی و معنوی اش» آمده است.(1)
برخی عالمان اخلاق، نقطه مقابل غفلت را قصد و اراده دانسته و آن را گرایش نفس به سوی مطلوب خود معنا کرده اند.(2) البته دقیق تر از آن، به گفته برخی دیگر،(3) واژه «ذکر» است که به معنای به یاد بودن یا یادآوری پس از فراموشی است که خود نوعی از غفلت است.
گستره غفلت
غفلت، گستره وسیعی از حیات انسانی را در برمی گیرد. در اینجا به برخی از قلمروهای غفلت اشاره می کنیم:
1. غفلت اعتقادی: بی توجهی و غفلت از مسائل مربوط به مبدأ و معاد و مانند آن.
2. غفلت اقتصادی: بی توجهی به منابع ثروت و کشف آن، اسراف و تبذیر در هزینه ها، حمایت نکردن از تولیدکنندگان، مصرف گرایی و تجمل پرستی و... .
3. غفلت فرهنگی و اجتماعی: بی توجهی به مفاسد اجتماعی (همچون اعتیاد)، روابط ناسالم زن و مرد در محیط کار و آموزش، مدگرایی و بحران هویت،
1- . محمدمهدی نراقی، جامع السعادات، بیروت، مؤسسه اعلمی للمطبوعات، چ 4، ج 3، ص 105.
2- . نک: همان، صص 105 و 106.
3- . محمدتقی مصباح یزدی، اخلاق در قرآن، تحقیق و نگارش: محمدحسین اسکندری، قم، مؤسسه پژوهشی امام خمینی رحمه الله، پاییز 1377، چ 2، ج 2، ص 89.