- دیباچه 1
- طرح موضوع 7
- پیشینه موضوع 10
- پرسش های پژوهش 10
- موضوع غفلت و رسانه ملی 11
- مفهوم شناسی 12
- گستره غفلت 13
- اشاره 14
- نشانه های غافلان 14
- 1. کوردلی و ظاهربینی 14
- 2. لهوگرایی 15
- 3. هم نشینی با غافلان 16
- 4. هواپرستی 17
- الف) خداوند 19
- 1. مبدأ و معاد 19
- اشاره 19
- یک - نبود شناخت 19
- دو - تصور نادرست 21
- ب) مرگ 22
- ج) غفلت از وقوع قیامت 24
- د) بهشت و دوزخ 25
- یک - وقت 27
- الف) نعمت مادی 27
- دو - جوانی 28
- سه - همسر 30
- چهار - فرزند 33
- پنج - ثروت 35
- یک - قرآن 42
- ب) نعمت معنوی 42
- دو - اهل بیت علیهم السلام 44
- چهار - دولت صالح 49
- 3. خودفراموشی 50
- اشاره 50
- الف) خودشناسی و دیگر معرفت ها 51
- ب) غفلت از خود 52
- یک - شیطان 53
- 4. دشمنان دین و سعادت انسان 53
- الف) دشمن درونی 53
- دو - نفس اماره 56
- ب) دشمن بیرونی 58
- یک - دشمن خارجی 58
- دو - دشمن داخلی 59
- ج) دشمن اصلی و فرعی 61
- 5. سرمایه ملی 64
- الف) سرمایه مادی 64
- ب) سرمایه معنوی 66
- 6 . فرصت 68
- 7. محرومان 70
- 8 . جوانان 72
- 1. دنیا دوستی 75
- 2. شهوت گرایی 78
- 3. وسواس داشتن 80
- اشاره 81
- 4. هم نشینی با فاسدان 81
- ب) فراموشی معاد 82
- الف) نیکو شمردن بدی ها 82
- ج) بی توجهی به حیثیت اجتماعی 82
- د) جدایی از خوبان 83
- 5. هم نشینی با دنیامداران 85
- 6 . علاقه افراطی به خانواده 88
- 7. حب و بغض های جاهلانه 90
- 9. گرایش افراطی به اینترنت 97
- 10. فرهنگ سازی نادرست 99
- 11. کارهای بیهوده 103
- الف) زینت نمایی بانوان 105
- 12. آرایش های نامناسب 105
- اشاره 105
- ب) خودآرایی افراطی مردان 107
- 13. چشم و هم چشمی خانوادگی 108
- 14. بی توجهی به تربیت فرزند 110
- الف) انحراف های اعتقادی 110
- ب) اختلال عاطفی و جسمی 111
- ج) رفتار ناشایست 112
- فصل چهارم: راه کارهای غفلت زدایی 113
- 1. وظایف افراد 113
- الف) اندیشه ورزی 113
- ب) عبرت گیری 115
- ج) پندپذیری 117
- د) تلاوت قرآن و گوش سپردن به آن 122
- اشاره 122
- یک - شرایط غفلت زدایی قرآن 123
- دو - تحول آفرینی قرآن 124
- ه- ) نماز و یاد خداوند 126
- و) هم نشینی با نیکان 128
- ز) تغییر محیط زندگی 130
- اشاره 132
- 2. بیدارگری نهادهای مسئول 132
- الف) روحانیت 133
- ب) مطبوعات 135
- ج) آموزش و پرورش 136
- د) وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان تبلیغات اسلامی 137
- اشاره 138
- 1. تغافل از توهین دیگران 139
- 2. تغافل از امور خلاف عرف 140
- 3. تغافل درباره شاگرد 143
- 4. تغافل از حوادث و مصیبت ها 144
- پیشنهادهای کلی 146
- پیشنهادهای برنامه ای 147
- نقد رسانه در زمینه موضوع 149
- 1. غفلت از اخلاق 150
- غفلت های رسانه 150
- 2. غفلت در عرصه های فرهنگی 151
- ماجرای اول 152
- 3. غفلت در عرصه های سیاسی 152
- اشاره 152
- ماجرای سوم 153
- ماجرای دوم 153
- پرسش های کارشناسی 155
- پرسش های مردمی 155
- کتاب نامه 156
سید ساجدان در مناجات باخدای عالمیان می فرماید:
إِلهی إِلَیْکَ أَشْکُو نَفْسا... مَیّالَهً إِلی اللَّعْبِ وَالَّلْهوِ مَمْلُوَّهً بِالْغَفْلَهِ وَ السَّهْوِ تُسْرِعُ بی إِلیَ الْحَوْبَهِ... .(1)
پروردگارا، به درگاهت شکوه دارم از نفسم که... بسیار به لهو و لعب می گراید و آکنده از غفلت و خطاست و به سوی گناه شتابم می دهد... .
در این فراز از دعا، بعد از توصیف نفس به غفلت، فراخوانی آن به گناه مطرح شده است.
روی گردانی نفس از خواهش های نفسانی و روی آوردن آن به فضیلت های اخلاقی، نیازمند محرک هایی نیرومند و مراقبتی پیوسته است. با نبود این محرک ها و مراقبت ها، نفس به سوی خواسته های طبیعی و حیوانی می گراید و گمراه می شود. خداوند در قرآن کریم می فرماید:
وَ لاتُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنا قَلْبَهُ عَنْ ذِکْرِنا وَ اتَّبَعَ هَواهُ. (کهف: 28)
از آن کس که قلبش را از یاد خود غافل ساخته ایم و از هوس خود پیروی می کند، اطاعت مکن.(2)
در این آیه، پیروی از هوای نفس پس از غفلت قلب و در ردیف آن آمده است که در شناخت غافلان بسیار کارگشا است.
1- . محمدباقر مجلسی، بحارالانوار، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1362، چ 4، ج 93، ص 143؛ شیخ عباس قمی، مفاتیح الجنان، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1373، چ 7، مناجات خمس عشر، مناجات شِکْوِه داران.
2- . البته خداوند کسی را غافل نمی کند، ولی اگر قلب بر اثر گناه، از تابش انوار و فیوضات الهی محروم شد، در حیرت و گمراهی خواهد افتاد و همین امساک خداوند از افاضه نور، سبب غفلت آن می شود. ازاین رو، غافل کردن - به طور مجازی و نه حقیقی - به خداوند نسبت داده می شود.