غفلت، علل و آثار آن صفحه 49

شود و هیچ کس به خطای دیگری بازخواست نگردد. اصل در تمامی گل ها بر خوش بویی و زیبایی است؛ هر چند در میان آنها گل بدبو نیز وجود دارد، ولی آیا عادلانه است که گل های خوش بو را به جرم یک شکل بودن با گل های بدبو رها سازیم؟

چهار - دولت صالح

قانون از ضرورت های زندگی گروهی بشر است. نقش قانون در پیشرفت جامعه انسانی، ایجاد نظم اجتماعی، امکان بهره مندی هر یک از گروه ها و افراد از سرمایه های ملی و بازداشتن از تجاوز به حقوق دیگران، بسیار حیاتی است.

نهادهای اجرا کننده قانون نیز گوناگونند، ولی دولت، تنها نهاد عهده دار اجرای آن در سطح فراگیر است. وجود قانون و دولت، هر چند نارسا و ناشایست باشند، از حاکم بودن هرج و مرج بهتر است. البته رستگاری و بالندگی بشر تنها در سایه قانون و دولت صالح به دست می آید.

نعمت دولت صالح در حدیث قدسی چنین ترسیم شده است:

لَأُعَذِّ بَنَّ کُلَّ رَعِیَّهٍ فِی الاْءِسْلامِ أَطاعَتْ إِماما جائِرا لَیْسَ مِنَ اللّه ِ وَ إِنْ کانَتِ الرَّعِیَّهُ فِی أَعمالِها بَرَّهً تَقِیَّهً، وَ لَأَعْفُوَنَّ عَنْ کُلِّ رَعِیَّهٍ فِی الاْءِسْلامِ أَطاعَتْ إَماما هادِیا مِنَ اللّه ِ وَ إِنْ کانَتِ الرَّعِیَّهُ فِی أَعْمالِها مُسِیئَهً.(1)

بی گمان، هر گروه مسلمانی را که از پیشوای ستمگری پیروی کند که مشروعیت خدایی نداشته باشد، عذاب خواهم کرد؛ هر چند آنان در کارهایشان تقوا را رعایت کنند و هر گروهی از آنها را که پیشوایی عادل دارند، خواهم بخشید؛ گرچه آنان در رفتار (فردی) خود گناه کار باشند.