غفلت، علل و آثار آن صفحه 66

1. سستی در بهره وری بهینه از آن.

2. سمت و سو یافتن هزینه ها به گونه ای که جامعه را به حس گرایی و غفلت بکشاند و از معنویت دور سازد.

3. استفاده شخصی، طایفه ای و جناحی.

امیرمؤمنان علی علیه السلام در نامه ای تهدیدآمیز به مصقله بن هبیره از کارگزاران خود می نویسد:

از تو به من خبری رسیده است که اگر چنان کرده باشی، خدای خود را به خشم آورده ای و امام خویش را نافرمانی کرده ای. تو غنیمت مسلمانان را که با نیزه ها و اسب هایشان گرد آورده و با ریخته شدن خون هاشان فراهم آورده بودند، میان عرب هایی که خویشاوندان تویند و تو را گزیده اند، پخش می کنی.(1)

باز در بخشی از نامه ای به یکی دیگر از کارگزارانش که با سوءاستفاده مالی، در اموال بیت المال تصرف کرده بود، چنین نوشت:

... ای کسی که نزد ما در شمار خردمندان بودی! چه گونه نوشیدن و خوردن را بر خود گوارا ساختی، در حالی که می دانی حرام می خوری و حرام می آشامی و کنیزکان می خری و زنان می گیری و با آنان می آرمی، از مال یتیمان و مستمندان و مؤمنان و مجاهدانی که خدا این مال ها را به آنها واگذاشته و این شهرها را به دست ایشان مصون داشته است؟ پس از خدای بیم دار و مال های این مردم را باز سپار... .(2)

ب) سرمایه معنوی

بالاتر از سرمایه های مادی، سرمایه های معنوی جامعه است که خداوند در قرآن کریم، مردم را به آن توجه داده و از غفلت از آن برحذر داشته است. برای