گزیده معراج السعاده صفحه 102

صاحب جود را ساکنان زمین و آسمان دوست دارند.

پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: جود درختی است در بهشت که شاخه هایش را بر زمین گسترده و هر کس به یکی از آن شاخه ها چنگ درزند او را به بهشت می برد. جود کنید و بر اهل و عیال خود و بر خویشان و مردمان خوان نعمتی که خدا به شما ارزانی کرده است بگسترید تا محبوب خدا و خلق شوید:

بیا تا خوریم آنچه داریم شاد

درم بر درم چند باید نهاد

درین باغ رنگین درختی نَرُست

که ماند از قفای تبرزین درست!

بالاترین مرتبه جود و بخشش، ایثار است که آدمی، دیگران را - با وجود احتیاجی که دارد - بر خویشتن بر گزیند. چنین کسان را خداوند متعال در قرآن کریم بدین صورت یاد کرده است: وَیؤ ثِرُونَ عَلی اَنْفُسِهِم وَلَوْکانَ بِهِمْ خَصاصَهٌ؛

(انصار) هر چند به چیزی نیازمند باشند امّا (مهاجران) را بر خود - در آن چیز - مقدّم می دارند.» (حشر/ 9).

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله - بارها و بارها گرسنه می ماند و طعامش را به مستمندان بذل می کرد. در تفسیر سوره هل اَتی (انسان) آمده است اهل بیت پیامبر صلی الله علیه و آله علی، فاطمه، حسن و حسین علیهم السلام سه روز روزه گرفتند و با آب افطار کردند و غذای خود را به مسکین و یتیم و اسیر بخشیدند.

در قرآن ناظر به همین ایثاره آمده است: وَ یُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلی حُبِّهِ مِسْکیناً وَیَتیماً و اَسیراً؛ «و هم (بردوستی خداوند) طعام می دهند مسکین و یتیم و اسیر را» (دهر/7).

سعدی در مقام مدح علی علیه السلام گوید:

کس را چه زور و زهره که وصف علی کند

جبّار در مناقب او گفته هَلْ اَتی

گاه ایثار به مال است و گاه ایثار به جان. چنانکه علی علیه السلام در شب هجرت رسول صلی الله علیه و آله از مکّه به مدینه، درخوابگاه او خوابید و جان عزیز خود را در معرض