گزیده معراج السعاده صفحه 103

شمشیرهای برنده قرار داد.

این آیه شریفه اشارت به همین ایثار فوق العاده است: وَ مِنَ النّاسِ مَنْ یَشْرِی نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضاتِ اللّهِ؛ «بعضی مردان اند (مراد علی علیه السلام است) که از جان خود در راه رضای خدا درگذرند (مانند لیله المبیت) و خدا دوستدار چنین بندگان است (بقره/ 207).

جود و سخاوت مراتبی دارد: برخی از موارد واجب است و بعضی مستحبّ و از جهت مروّت و عرف مستحسن است.

از عطاهای واجب زکوه است که بر جمیع صدقات مقدّم است. زکوه گلشن مکنت و ثروت را آب جاری و کشتزار آمال اهل زراعت و تجارت را نسیم بهاری است. در قرآن کریم همه جا با نماز قرین آمده است. در مذمّت کسانی که از عطا و بخشش و زکوه خودداری می کنند و دینار بر دینار و درهم بر درهم می نهند؛ آمده است:

وَالّذینَ یَکْنِزُونَ الذَّهَبَ وَ الْفِضَّهَ وَ لا یُنْفِقُونَها فی سبَیلِ اللّهِ فَبَشّرْهُم بِعَذابٍ اَلیمٍ یَوْمَ یُحْمی عَلَیْها فی نارِ جَهَنَّمَ فَتُکْوی بِهاجِباهُهُمْ وَ جُنُوبُهُمْ وَ ظُهُورُهُمْ هذا ماکَنَزْ تُمْ لاَِْنَفْسِکُمْ فَذُوقُوا ماکُنْتُمْ تَکْنِزُونَ؛ «... و کسانی که طلا و نقره را گنجینه و ذخیره می کنند و در راه خدا انفاق نمی کنند - از حبّ دنیا - آنها را به عذاب دردناک بشارت ده. روزی که آن (آن طلا و نقره ذخائرشان) در آتش دوزخ گداخته شود و پیشانی و پشت و پهلویشان را به آن داغ کنند (فرشتگان عذاب گویند) این است نتیجه آنچه ذخیره کردید. اکنون بچشید عذاب آن را» (توبه/ 34/35).

از اسرار واجب بودن زکوه و ترغیب به بذل مال پاک ساختن نفس است از صفت ناپسند بخل و امساک. و دیگر شکر نعمتی است که خداوند به وی ارزانی داشته است.

طاعت و عبادت شکر نعمت بدن و اعضاء و جوارح است و بذل اموال و زکوه شکر نعمت مال. باید که به فرد محتاج پیش از آن که سؤل کند؛ بخشش نمود؛