گزیده معراج السعاده صفحه 107

است.مانند ساختن مسجد و مدرسه و پل و رباط و جاری کردن قنات یا حفر چاه و نشاندن درخت و مانند اینها. که اثر خیر آن به روزگاران باقی می ماند و نفع آن به صاحب آن (واقف) می رسد.

امام صادق علیه السلام فرمود: شش چیز است که فیض ثواب آن به مؤن حتی بعد از وفات عاید می شود: 1- فرزند مسلمانی که برای پدر یا اجداد خود طلب مغفرت کند.

2- مصحفی که بعد از خود بگذارد تا تلاوت شود. 3 - درختی میوه دار که از میوه اش بهره مند شوند یا درختی که در سایه اش بنشینند و آسایش کنند. 4- آبی که از قنات یا چاه جاری سازند. 5 - صدقه جاریه ای که وقف سازد مانند: مدرسه، مسجد، پل، دارالقرّاء، حسینیّه و کاروانسرا، جاده و راه و مزارع و کشتزارها. 6 - سنّت نیکویی که بعد از خود بر جای گذارد مانند مهمان کردن خویشان و صله رحم بستگان؛ یا جلساتی که از عدّه ای از مسلمانان برای خواندن مراثی یا مناقب اهل البیت علیهم السلام یا دعا و ذکر تشکیل شود.

49. اموال و طریق کسب آنها

اموال بر حسب طریق کسب به سه نوع تقسیم می شود: حلال - حرام و مشتبه.

مالی که از راه کسب حلال یا ارث یا هبه - با رعایت شرایط شرعی - به شخص رسیده است حلال می باشد. امّا اموالی که از طریق رشوه، یا غصب مال یتیم، غیر یتیم، با قوه قهریّه، یا ربا فراهم آمده است حرام واضح است.

سوم اموالی است که مشتبه و مکروه است و بین حرام بودن و حلال بودن آن تردید است.

در حرام و حلال و مشتبه نیز درجات و مراتبی وجود دارد:

اول آن که ذات آن حرام است مانند خوک.

دوم این که به جهت صفتی که عارض شده است؛ حرام می باشد مانند طعامی