گزیده معراج السعاده صفحه 120

تجاوز کرده اند انتقام کشد. والی باید که در آسایش خلق بکوشد و در پی لذّات و خواهشهای نفس خود نباشد:

نیا ساید اندر دیار توکس

چو آسایش خویش خواهی و بس

مردمان نیز مکلّف اند فرمانِ فرمانروای عادل را گردن نهند و با عدالت و انصاف در کارهای خود عمل کنند تا ملک رونق گیرد و خود در آرامش و آسایش زیست کنند. امّا درمان این صفت مذموم در حاکمان و فرمانروایان خلق، علم و عمل است.

فرمانروا باید پیوسته در احوال سلاطین گذشته تأمل کند و دریابد که قدرتمندان گذشته چه کردند و از آنان چه بر جای مانده است؟ باید اکنون که نوبت قدرت به حاکم مقتدر رسیده است، فرصت را غنمیت شمارد:

دایم گل این بستان شاداب نمی ماند

دریاب ضعیفان را در وقت توانایی

باید از سرگذشت گذشتگان عبرت گیرد. ملک سلیمان علیه السلام که جّن و انس

مسخّر او بودن، کجا رفت؟ حال دیگران معلوم است:

جهان ای پسر ملک جاوید نیست

ز دنیا وفاداری امید نیست

نه بر باد رفتی سحرگاه و شام

سریر سلیمان علیه السلام

به آخر ندیدی که بر باد رفت

خنک آن که با دانش و داد رفت

نکویی کن امروز چون ده تو راست

که سال دگر دیگری کد خداست

هان! به این چند روزه دوران قدرت نباید مغرور شد و از عدل و داد و شفقت و مرحمت بر زیر دستان نباید غافل ماند.

52. اهتمام در کار مسلمانان و امر به معروف و نهی از منکر

اهتمام در کار مسلمانان و اعانت در بر آوردن حاجات مردمان - از بهترین صفاتی است که همگان باید مواظبت در انجام دادن آن بنمایند. پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: مَنْ اَصْبَحَ وَلَم یَهْتَمَّ بَامُورِ المسلمینَ فَلَیْسَ بمسْلم؛ «کسی که صبح کند و در پی