گزیده معراج السعاده صفحه 152

قلب روی اندوده نستانند در بازار حشر

خالصی باید که از آتش برون آید سلیم

نفاق و دورویی: آن است که در حضور کسی او را مدح کنی و اظهار دوستی نمایی امّا در غیاب با او دشمنی کنی و بدگویی نمایی. پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: بدترین

بندگان خدا در روز قیامت کسی خواهد بود که در دنیا دو رو باشد. مردمی هستند که برای ایمن بودن از شرّ و زخم زبان کسی با او در سخن گفتن مدارا می کنند. چون این عمل برای دفع ضرر است جایز است؛ امّا اگر تنها برای مداّحی و چرب زبانی باشد در حقیقت مدارا نیست.

57. آفات غرور

اصل معنی غرور فریب خوردن است و مراد از آن فریفته شدن به شبهه و خدعه شیطان است در ایمن شدن از عذاب خدای تعالی و مطمئن شدن به ا مری که موافق هوا و هوس و موافق طبع باشد. پس هرگاه شخصی چنین پندارد که عمل او در طریق خیر است ولی در حقیقت خیر نباشد؛ مغرور است. همه کسانی که به خود گمان نیک دارند و افعال و اعمال خود را درست پندارند و حال این که در آن گمان، خطا کارند؛ مغرور می باشند. مانند کسانی که مال مردم را - به غصب - گرفته و به مصرف ساختن مدرسه و مسجد و پل و رباط رسانده اند و چنان پندارند که به سعادتی رسیده اند؛ دچار غرور و غفلت اند.

امام جعفر صادق علیه السلام فرمود: مغرور در دنیا مسکین است و در آخرت مغبون؛ زیرا که عوض کرده است بهتر را به بدتر.

آدمی به مال و ثروت و طول عمر و اولاد خود مغرور می شود. بسا که فردی به علم و نسب و حسب خود مغرور شود و حال آن که بعضی از احوال او بر خودش پنهان باشد و خدا داناتر است به احوال بندگان. بسا باشد که خدا را می خوانی وحال آنکه غیر خدا را می خوانی. و پنداری که مردم را نصیحت می کنی و حال