گزیده معراج السعاده صفحه 154

تخته بند است آن که تختش خوانده ای

صدر پنداری و بر درمانده ای

خداوند کریم در قرآن مجید می فرماید:

فَاَمّا الاِنسانُ اِذا ما ابتلاهُ رَبُّهُ فَاَکْرَمَهُ وَ نَعَّمَهُ فَیَقُولُ رَبّی اَکْرَمَنِ وَ اَمّا اِذا مَا ابتَلهُ

فَقَدَر عَلَیْهِ رِزْقَهُ فَیَقُولُ رَبّی اَهانَنِ؛ «اما انسان (کم ظرف ضعیف بی صبر) چون خدا او را به رنج و غمی مبتلا سازد، سپس به کرم خود او را نعمتی برای امتحان و آزمایش بخشد در آن حال (مغرور ناز و نعمت شود و) گوید: خدا مرا عزیز و گرامی داشت و چون او را باز برای آزمودن تنگ روزی و فقیر کرد (دلتنگ و غمین شود و) گوید: خدا مرا خوار گردانید.» (فجر/ 15 - 16). و در آیاتی از این قبیل که در قرآن کریم آمده است باید تأمّل کند و بنیدیشد که چه بسیار مقرّبان و اولیاء و پیامبران الهی علیهم السلام چگونه در عین فقر به بلاها و محنتها مبتلا گشته اند و چه بسیار افرادی مانند قارون و فرعون به ظاهر در ناز و نعمت زیسته اند. این ثروتها و مهلتها را خدا به آنان داده است تا امتحان دهند و چون در خوشی غرق شدند یکباره آنان را فرو گرفته و چیزی جز خسران و بدفرجامی به آنها عاید نشده است. انَّما نُملی

لَهُم لِیَزْدادُوا اِثماً؛ «ما به آنها مهلت می دهیم تا بیشتر به گناهانشان بیفزایند و برای آنهاست عذابی خوار کننده (آل عمران/ 178).

دسته دیگر کسانی هستند که همه نوع معاصی را بابی شرمی مرتکب می شوند و از قتل و غارت و غصب اموال دست بر نمی دارند با وجود این خداوند قادر متعال را کریم و رحیم می دانند و می گویند: معاصی و گناهان ما در برابر دریای رحمت خدا همچون قطره ای است ناچیز! این چنین افراد نمی دانند که رجای محمود چیست؟ آنچه ایشان دارند رجاء نیست بلکه حمق و غفلت است؛ زیرا گناهان بسیار مرتکب می شوند و از هوا و هوسهای بیکران خود پیروی می کنند با وجود این به لطف و رحمت خدا امیدوارند! نمی دانند که رجا از عمل جدایی ندارد. وقتی انسان به چیزی امید دارد در طلب آن بر می آید؛ مثل کسی که زن ندارد امید فرزند داشته باشد! کسی به اعمال خیر نپردازد و امید رحمت از خدا داشته باشد؟!