گزیده معراج السعاده صفحه 38

حقیقت در آن بتابد.

امّا آداب تعلیم: معلّم نیز باید در تعلیم قصد قربت به خدا داشته باشد؛ نه شهرت و فخرفروشی و سودجویی.

معلم باید نسبت به متعلّم دلسوز باشد و در تعلیم بخل نورزد و از نصیحت و آموختن کمالات و معارف حقّه به متعلّمان خودداری نکند. امّا در آنچه نمی داند سعی به ظاهر آرایی نکند؛ بلکه با اخلاص - بعد از مطالعه و تحقیق - نتیجه علم خود را به طالب علم یاد دهد.

گرچه همه علوم، روح را کمال اند و نفس را جمال؛ امّا در مراتب شرافت، مختلف اند. علوم را از جهتی می توان به دو نوع تقسیم کرد:

1 - علوم دنیایی که فایده آنها - در درجه اول - مربوط است به امور دنیوی؛ مانند طب و ریاضیات و علوم طبیعی و...

2 - علوم اخروی که ثمره اصلی آنها تحصیل سعادت اخروی است - بی آن که از فواید دنیوی نیز بر کنار باشند - و اینها سه علم اند که آنها را علم دین می گویند:

1 - علم الهی که به آن اصول دین و احوال مبدء و معاد شناخته می شود.

2 - علم اخلاق که به آن راه تحصیل سعادت شناخته و نیز راه نجات یا هلاکت روشن می گردد.

3 - علم فقه که به آن کیفیّت عبادات و معاملات و حلال و حرام و آداب و احکام شناخته می شود.

تحصیل این سه علم واجب است.

25. در اقسام علوم ممدوح و مذموم

آنچه از علوم الهی باید دانست این که:

برای عالم آفریدگاری است موجود و واجب الوجود که در هستی خود به کسی

وابسته نیست. شریکی ندارد. از اجزاء و ترکیب منزّه است. از جسمیّت و عوارض