گزیده معراج السعاده صفحه 4

دانشمندان دیگری نیز درین رشته آثار ارزنده ای دارند که ما - برای پرهیز از طول کلام - از ذکر نام و آثارشان در می گذریم و تنها به ذکر کتاب با ارزش «جامع السعادات»(1) تألیف مولی محمد مهدی نراقی (متوّفی به سال 1209 ه-) که از بزرگان علمای اسلام و جامع علوم عقلی و شرعی بوده است؛ اکتفا می کنیم و سپس از کتاب «معراج السعاده» تالیف فرزند دانشمندش مولی احمد نراقی که هم اکنون «گزیده»ای از آن پیش روی شماست؛ سخن خواهیم گفت. کتاب «جامع السعادات» که با سبک واسلوب ویژه ای نگاشته شده مشتمل است بر جهات عقلی و فلسفی و نظری، که بعضی مؤفان کتب اخلاقی آن را مدّ نظر داشته اند؛ و هم جهات دینی و عملی، بدین لحاظ کتابی است جامع، همچنان که نام کتاب از آن حکایت می کند.

«معراج السعاده»، در حقیقت ترجمه ای است از کتاب «جامع السعادات» که به عربی است و زیاداتی که برای جذب طباع خوانندگان گاه با عباراتی آهنگین و اشعاری دلکش آراسته شده است.

مولی احمد نراقی فرزند مولی محمد مهدی نراقی از دانشمندان و فقهای امامیّه در قرن سیزدهم هجری است. وی در فقه و اصول و علوم مختلف مانند اخلاق و شعر و شاعری بر طریق پدرش رفته است. اگر پدر در فقه (معتمد) را می نویسد؛ پسر کتاب (مستند) را می نگارد. پدر در اخلاق (جامع السعادات)دارد؛ پسر (معراج السعاده) را می نویسد. پدر دیوان اشعارش را طائر قدسی می نامد، پسر علاوه بر دیوان اشعار مثنویهایش را در کتاب (طاقدیس) جمع می کند. پدر در علوم مختلفه (مشکلات

العلوم) را گرد می آورد؛ پسر کتاب (خزائن) را فراهم کرده که مجموعه ای است مانند کشکول شیخ بهائی. ملااحمد نراقی اشعار عرفانی فراوانی دارد و در شعر «صفائی» تخلّص اختیار کرده است. ما در زیر چند نمونه از اشعارش را که از ذوق و حال وی حکایتها باز می گوید؛ نقل می کنیم: