گزیده معراج السعاده صفحه 42

2 - پیوسته در مقام طاعت و عبادت و در پی انجام دادن اوامر الهی است زیرا می داند که در مقام شهود خداوند است و در قبضه قدرت اوست.

پیوسته در مقام رضا و تسلیم است و از قضا و قدر خداوندی تغییری در او حاصل نمی شود و لب به شکایت نمی گشاید، بلکه زبانش به شکرگزاری ناطق و به سپاسگزاری مشغول است.

3 - دعاهایش مستجاب است و صاحب کرامات است. هر مقداری به یقین نزدیک شوند قدرت تصرّف در جمیع مواد کاینات و عناصر موجودات برای آنان بیشتر حاصل می شود. چنین کسانی چون محبوب پروردگارند و از بندگان خاصّ خداوند متعال، دعوات آنها را مستجاب می کند و قدرت تصرّف در اشیاء را به آنها مرحمت می فرماید.

برای یقین سه مرتبه است:

1 - علم الیقین: عبارت است از اعتقاد ثابت جازم و مطابق واقع که از ترتیب مقدماّت و استدلال حاصل می شود. مانند مشاهده دود که ما را به وجود آتش یقین می شود.

2 - عین الیقین : که عبارت است از مشاهده مطلوب و دیدن آن به چشم بصیرت که به مراتب، روشنتر از دیده ظاهر است. چنان که علی علیه السلام در جواب ذعلب یمانی که از آن حضرت پرسید: آیا پروردگار خود را دیده ای؟ فرمود: خدایی را که ندیده باشم بندگی نمی کنم و برای روشن شدن مطلب اضافه می فرماید: دیدن با چشم دل و بصیرت باطنی و این حال مانند دیدن آتش است با چشمان ظاهر.

این مرحله ای است که جز با تصفیه باطن و تهذیب نفس و تجرّد حاصل نمی شود.

3 - حق الیقین است که بین عاقل و معقول ربط حقیقی حاصل شود، بطوری که عاقل ذات خود را رشحه ای از سحاب فیض معقول و مرتبط به او ببیند. چنانکه