گزیده معراج السعاده صفحه 49

32. در معالجه وسوسه های شیطانی

چون زیان وسوسه های بیهوده نفسانی را شناختی؛ باید درصدد معالجه آن بر آیی و دل را از آن پاک سازی. برای درمان راههایی است:

1 - اگر وسوسه هایی درباره انجام دادن گناهان است؛ باید در بدی و عاقبت گناهان بیندیشی و عذابهای الهی را در باره آن گناهان پیش نظر آوری تا شیطان را از خود برانی و راه او را سدّ کنی.

2 - اگر از این راه معالجه نشود باید با ذکر و فکر و مجاهده در ترک وسوسه ها و هواهای نفسانی بکوشی. نماز گزاردن با حضور قلب و یکسره به خدا پیوستن راهی است که آدمی را از شرّ شیطان حفظ می کند. چشم بر مواظبت طاعت خدا دوختن دل را از وسوسه های شیطانی می رهاند. شیطان پیوسته در رگهای آدمیزاد در حرکت و هیجان است و از قوای شهوّیه، غضبیّه و واهمه کمک می خواهد. چگونه شیطان بشر ضعیف را وامی گذارد و دست از او بر می دارد. و حال آنکه در برابر امر خداوند تکبّر می کند و خود را که از آتش آفریده شده بر آدم که از خاک خلق شده است برتر می نهد - شیطان بر همه می خواهد تسلّط یابد جز بر بندگان مخلص که ریشه علایق دنیوی را از زمین دل بر کنده و آستین همّت برکون و مکان افشانده اند و تنها به یاد خدا مشغول اند. هر لحظه آدمی از ذکر خدا غافل باشد، شیطان که پیوسته در کمین است از راههای آشکار و پنهان به دل حمله می کند.

خداوند متعال در قرآن کریم می فرماید: وَ مَنْ یَعْشُ عَنْ ذِکرِ الرّحمنِ نُقَیّضْ لَهُ شیطاناً فَهُوَلَهُ قَرینٌ ؛ «هر کس از یاد خدای رحمان روی گرداند؛ شیطانی بر او می گماریم که همواره همراهش باشد.» (زخرف/ 36).

بیکار نشستن و دل خود را جولانگاه شیطان ساختن نوعی تسلیم در برابر این

دشمن جان اوبار است. به همین جهت رسول گرامی صلی الله علیه و آله می فرماید: اِنَّ اللّهَ یَبْغِضُ الشّابَّ الفارغَ؛ «خداوند دشمن دارد جوانی را که بیکار باشد» وقتی بیکار نشستی