گزیده معراج السعاده صفحه 61

نه فایده ای می بخشد. دشمن در بلا و نکبت و در حیات نیز چنین رفتاری دارد. باید در رفتار خود اصلاحی کرد و دشمنان را - نیز - به نوعی - راضی کرد؛ تا از دشمنی های بی سبب دست بردارند.

5 - خوف از اینکه زن و فرزندانش پس از مرگ بی سرپرست و محتاج خواهند شد. علّت این خوف عدم توکّل به ذات حق است که رزّاق جمیع مخلوقات است. روزی رسان حقیقی خداوندی است که:

چنان پهن خوان کرم گسترد

که سیمرغ در قاف روزی خورد

در زندگی بسا کودکان یتیم را دیده ایم که به مقامات بلند رسیده و بسیاری از نازپروردگان بوده اند که با همه ثروتی که در دست داشته اند سرانجام دست به اسراف و تبذیر زده و ثروت پدر را - در مدّتی اندک - هدر کرده اند. با تکیه بر لطف و مکرمت خداوند متعال می توان از چنگ چنین خوفی رهایی یافت.

35. اطمینان قلبی

ضدّ این صفت مذموم یعنی خوف، اطمینان قلبی است که شخص در برابر

مخاوف چون کوه بایستد و در برابر تند بادهای زندگی مقاومت و استقامت داشته باشد. افرادی که از این فضلیت انسانی بهره مندند و صاحب قلوب استوار و نفوس مطمئنّه می باشند در نظر مردم حشمت و وقاری احترام انگیز دارند. اینان هرگز - جز خوف از خدا را به دل راه نمی دهند.

صفت رذیله دیگری که ریشه در قوه غضبیّه دارد ایمنی از مکر پروردگار است. کسی که با نیروی ایمان و معرفت، از عذاب و امتحان و از عظمت جلال ایمن نشیند، دچار جهل و غفلت یا غرور و عُجْب است. چنین شخصی به اعمالی که در راه طاعت حق انجام داده مطمئن و مغرور می گردد و هرگاه به اعمال حسنه خود می اندیشد دچار عجب و خودپسندی می شود یا اطمینان به سعه رحمت خداوند او را از امتحان الهی غافل می سازد.