گزیده معراج السعاده صفحه 74

و بعد از شام خواست به خانه اش برود. حضرت رسول صلی الله علیه و آله او را در مقداری از راه همراهی فرمودند. در راه به مردی از انصار بر خورد کردند. حضرت به آن مرد فرمودند: این صفیّه زن من است.

مرد انصاری تعجّب کردو عرض نمود، چه جای این سخن است؟

حضرت فرمودند: شیطان در کمین بنی آدم است زود باشد که او را به هلاک نزدیک کند... و به سوءظن دچار شود باید بیدار و هوشیار بود!

41. حسن ظن به خدا

ضد سوءظن به خدا و خلق، حسن ظن است.

اگر کسی حسن ظن به خدا داشته باشد از فوائد آن که نشاط و امیدواری و مهربانی و محبّت خداوند است در دل احساس سرور خواهد کرد. محبّتی خاص نسبت به خداوند متعال در دل احساس می کند و عبادتی همراه عشق و علاقه انجام می دهد که عاقبت، مایه نجات و رستگاری وی می گردد.

بنده باید بداند که مهر و محبّت خداوند نسبت به وی چندین برابر محبّت مادر است نسبت به فرزند دلبندش. این حسن ظن را بندگان باید پیوسته در دل خود راسخ و عمیق سازند تا ملکه و خصلت همیشگی آنها گردد.

مسلمانان باید نسبت به برادران و خواهران خود، همیشه، حسن نیّت و حسن ظن داشته باشند و اگر عملی از آنها دیدند که غیر منتظره و بر خلاف توقّع باشد آن را حمل بر خیر و صلاح نمایند؛ مگر این که خلاف توقّع مکرّر شود و دلایل و قراین خلاف حسن ظن را ثابت نماید. از مهالک و صفات بسیار بد، خشم و غضب است که باعث حرکت روح حیوانی می شود بسوی غلبه بر کسی یا انتقام گرفتن از شخصی. بر اثر شدت غضب حرارتی در دماغ و رگها حاصل می شود و گویی دودی از آن حرارت بر می خیزد که چشم عقل را می پوشاند.

هرگاه غضبناک بر کسی غلبه کند؛ نصیحت و پند در او مؤّر نیست گاه نتیجه