یک گام تا خدا : مباحثی پیرامون تکبر و خودخواهی صفحه 307

خودم را دیدم، دور خودم چرخیدم زمین خوردم.(1) الحق موعظه و نصیحت خوبی است.

شیطان و امتحان الهی

مولا امیرالمؤمنین علیه السلام در خطبه قاصعه می فرماید: بیایید عبرت بگیرید. شیطان شش هزار سال عبادت کرد. خدا خواست امتحانی کند که او عبد است و تسلیم است، یا نه. فرمود: من آدم صفی الله را خلق می کنم. وقتی خلق کردم، به شما دستوری می دهم.

حضرت آدم را آفرید. به همه ملائکه و کسانی که مثل ابلیس همراه ملائکه بودند فرمود:

اسجُدُوا لِآدَمَ؛(2) به آدم سجده کنید. تمام ملائکه بدون استثنا سجده کردند، کرنش و تواضع کردند.

إِلَّا إِبلیسَ أَبی وَ استکبَرَ وَ کانَ مِنَ الکافِرینَ؛ جز ابلیس که از سجده و امر خدا امتناع کرد، تکبر ورزید و کافر شد.

در این آیه سه کلمه است: «أَبی وَاستکبَرَ وَ کانَ مِنَ الکافِرینَ» اوّل امتناع از امر خدا، یعنی عابد بود، ولی عبد نبود. عبادت داشت، اما عبودیت نداشت و تسلیم نشد. چیزی که ما را نجات می دهد تسلیم است.