یک گام تا خدا : مباحثی پیرامون تکبر و خودخواهی صفحه 384

اگر خداوند به عدل رفتار کند، همه ما بدهکار هستیم. آدم باید خود را بدهکار بداند. طلب از خدا نداشته باشد. اگر هم به درگاه خدا اشکی ریختیم، نالهای زدیم، عبادتی کردیم، این هم لطف و توفیق خداست.

مستحب مؤکد است که بعد از نمازها سجده شکر به جا بیاوریم. «شکراً الله، شکراً لله، شکراً لله». یعنی خدایا، ممنون تو هستم که به من اجازه دادی با تو صحبت کنم. اگر خدا به من اجازه ملاقات داد، من باید از خدا طلبکار شوم؟ میلیونها نفر هستند سر به سجده حق نمی گذارند. توفیق تلاوت قرآن ندارند، توفیق روزه ندارند، توفیق مهمانی خدا را ندارند. من باید تشکر کنم. باید خود را بدهکار بدانم، نه طلبکار.

از خدا طلبکار نباشیم. ما همه بدهکار هستیم. حتّی نسبت به بندگان خدا هم از دید بدهکار نگاه کنیم. اگر نگاه ما بدهکارانه باشد، بسیاری از گلایه ها، شکایتها، دعواها، اختلاف ها از بین می رود. ما باید خود را مدیون بدانیم.

فرمود: ما دو نوع را داریم. یک ریای به خلق است که خیلی خراب است. ریای دوم ریای به نفس است. یعنی با خود مدام چرتکه می اندازم که چنین کردم، چنان کردم، هفتاد سال نماز شب خواندم. چرا با غرور آن را خراب می کنی؟! از اینجاست که ما کم کم پر توقّع و از خدا و خلق طلبکار می شویم.

ملامت و سلب توفیق

فراوان سؤال می کنند که ما توفیقات زیادی داشتیم. از ما گرفته شده است. نماز شب می خواندیم، قرآن می خواندیم، حضور قلب داشتیم، دست