حدیث دوست: بیست گفتار معنوی صفحه 259

خلاصه بسیاری از آیات و روایات بود. او می گفت: خدمت یکی از علمای بزرگ رسیدم. از او طلب موعظه کردم. همین دو کلمه را فرمود و آن دو کلمه این بود: «مرنج و مرنجان!» یعنی تا می توانید کسی را آزرده نکنید. شاعر می گوید:

مرنجان دلم را که این مرغ وحشی

ز بامی که برخاست مشکل نشیند

شاعر دیگری می گوید:

از خود هرگز نیازارم دلی را

که می ترسم در او جای تو باشد

ما انسان ها نمی توانیم ادعای مسلمانی کنیم، چون مسلمان کسی است که مردم از دست و زبان او راحت باشند. بالاترین سلوکها همین است. اگر کسی مؤمنی را بر نجاند، خداوند و پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله و امام ها را به غضب آورده و کسی هم که مؤمنی را خوشحال کند، خداوند و ائمه علیهم السلام را خوشحال کرده است. اصل تقوا دل شاد کردن است.

اگر در اثر ریاضت مکاشفاتی برای انسان رخ بدهد، برای او خطر دارد. اما خوش اخلاقی هیچ خطری ندارد.

موجبات رحمت

شخصی از رسول خدا صلی الله علیه و آله پرسید: دوست دارم خداوند مرا مورد رحمت خویش قرار دهد. حضرت فرمودند:

إرحم نفسک و ارحم خلق الله یرحمک الله؛ (1) به خودت رحم کن و به خلق خدا هم رحم کن تا مورد رحمت خداوند واقع شوی.