اخلاق نظامی و انتظامی صفحه 10

است.» ولی هرگاه او را بیازماید و روزیش را تنگ سازد، می گوید: «پروردگارم مرا خوارکرده است.» این چنین نیست؛ بلکه (دلیل آن این است که) شما یتیم را گرامی نمی دارید و یکدیگر را بر اطعام بینوایان ترغیب نمی کنید و میراث او را یکجا می خورید و مال را بسیار دوست دارید و به جمع آوری ثروت می پردازید.

رعایت حقوق انسان ها

امیر مؤمنان علی علیه السلام وقتی مأموران اخذ زکات را اعزام می کرد، سفارشاتی در مورد برخورد آنان با مردم دارد که بسیار آموزنده است. این رهنمودها، امروز برای همه کسانی که از طرف دولت اسلامی برای انجام مأموریتی به سراغ مردم می روند، مفید و لازم الاجرا است:

1. مردم را نترسانید: « و لاتروعن مسلماً»؛

2. وارد خانه مردم نشوید: « من غیر أن تخالط ابیاتهم»؛

3. درمیان مردم حضور پیدا کنید: «تقوم بینهم»؛

4. به مردم سلام کنید: «فتسلم علیهم»؛

5. از خود مردم بپرسید که آیا مشمول زکات می شوند یا نه: «......أفی اموالکم من حق»؛

6. به مردم اعتماد کنید: « فان قال لا، فلا تراجعه»؛

7. با نرمی و بدون خشونت برخورد کنید: «من غیر أن تخیفه و توعده و تعسفه و ترهقه»؛

8. مردم را آزار ندهید: «لاتسوءن صاحبها»؛

9. به مردم برای انتخاب نوع حیوانی که به قصد زکات می­دهند، قدرت انتخاب بدهید که کدام حیوان را بدهند: « ثمّ خیّره»،

10. اگر خواست حیوانی را که داده عوض کند، بپذیرید: « فَاِن استقالک فَأقِله»؛

11. بدون اجازه آنها وارد محیط زندگیشان نشوید: « لاتدخلها الاّ بأذنه»؛

12. از احترام گذاشتن به مردم فروگذار نکنید: « لاتخرج الاّ بالتحیه»؛

13. با آرامش و بدون سر وصدا وارد شوید: « ثمّ امض الیهم بالسکینه و الوقار».(1)