اخلاق نظامی و انتظامی صفحه 129

نام یکی از یاران باوفای پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلم که در احد به درجه شهادت رسید، "عمروبن جموح" بود. او در ابتدا بت پرست بود و از چوب، بتی تراشیده بود و آن را در منزل نگهداری و پرستش می کرد. چند نفر

از جوانان مؤمن با همکاری فرزندش، بارها بت او را آلوده کردند. ولی او بت خود را تمیز و همچنان عبادت می کرد. روزی خسته شد و به بت گفت: «چرا از خودت دفاع نمی کنی؟» پس شمشیری به او آویخت و گفت: «این دفعه از خودت دفاع کن!» بعد که به سراغ بت آمد، دید شمشیر نیست و بت را نیز به لاشه سگی مرده بسته اند و در زباله ها انداخته اند. با دیدن این صحنه، وجدانش بیدار شد و اشعاری در وصف بی هنری بت خواند و ایمان آورد.(1)

شیوه تحریک عواطف

برای امر به معروف و نهی از منکر، تحریک عواطف، یکی از اهرم های بسیار قوی است. قرآن می فرماید: «کسی غیبت دیگری را نکند؛ زیرا دیگری هم برادر توست و آبروی او، محترم است. او که حضور ندارد تا از خود دفاع کند. آیا کسی دوست دارد گوشت برادر مرده خود را بخورد؟»(2)

غیبت، همچون خوردن گوشت برادر است؛ آن هم برادری که از دنیا رفته است.

پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله وسلم با بیعت، ایجاد اخوّت و برادری، نقل داستان وفاداری پیروان سایر انبیا، مشورت با مردم، عیادت بیماران غیر مسلمان، مهربانی و محبت کردن به افرادی که به او دشنام می دادند، سعه صدر و اعلام عفو عمومی در روز فتح مکه، دعا به کسانی که غایب بودند و آنان را نمی دید، در واقع، از تمام عواطف مردم برای دعوت به خیر و امر به معروف و نهی از منکر استفاده می فرمود.

گرچه وطن پرستی مانند بت پرستی شرک است، ولی وطن دوستی و علاقه به دیار و مسکن حق طبیعی انسان است. یکی از کارهای ستمگران، گرفتن این حق طبیعی و خارج