اخلاق نظامی و انتظامی صفحه 132

بال رحمت خود را برای کسانی که به تو ایمان آورده اند، باز کن»، و «نسبت به منافقین خشن باش»، «وَ اغْلُظْ عَلَیهِم».(1)

در تاریخ زندگی پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلم و اهل بیت معصوم او، هزاران خاطره درباره برخوردهای عملی آن بزرگواران و نحوه امر به معروف و نهی از منکر آنان به چشم می خورد که ما چند نمونه از آن را در اینجا نقل می کنیم:

نقل است که مردی اهل شام به امام حسن مجتبی علیه السلام جسارت کرد. حضرت، ایشان را به منزل بردند و چنان مورد تفقد قرار دادند که او از حرف های خود شرمنده شد.(2) هم چنین آورده اند که فرزند یک مسیحی، مسلمان شد. امام صادق به او فرمود: «اکنون که مسلمان شده ای، احترام بیشتری نسبت به مادرت داشته باش.» همین که مادر مهربانی بیشتر فرزند را در سایه اسلام او دید، مادر هم مسلمان شد.(3)

حضرت علی علیه السلام می فرماید: «استصلاح الأخیار باکرامهم و الأشرار بتأدیبهم»؛(4)

«اصلاح بعضی از طریق احترام به آنان است؛ همان گونه که راه اصلاح گروه دیگری، از طریق تأدیب است.»

نقل است که شخصی عبای پیامبر را از عقب طوری کشید که لبه عبا، گردن مبارک حضرت را خراشید. مردم عصبانی شدند و خواستند او را ادب کنند؛ ولی پیامبر عزیز با محبت، نظر مردم را نسبت به او تغییر داد.

امثال این برخوردهای عاطفی، در باره شاگردان و اصحاب امامان نیز بسیار است که نمونه­ای از آن را در اینجا نقل می کنیم:

روزی مالک اشتر که پیراهن و عمامه ای از جنسی کم قیمت پوشیده بود، از بازار کوفه عبور می کرد. شخصی که او را نمی شناخت، با مشاهده آن لباس کم ارزش، مالک را تحقیر

1- . توبه، 73 و تحریم، 9.
2- . بحار، ج 43، ص 344.
3- . کافی، ج 2، باب برّالوالدین، ح 11.
4- . بحار، ج 75، ص 82.