اخلاق نظامی و انتظامی صفحه 136

آگاهی بخشی

بسیارند کسانی که در مورد آثار و خطرات خلاف خود، آگاهی لازم را ندارند و همین که مثلاً با خطرات سیگار آشنا شدند، آن را رها می کنند. اگر مردم دلیل پیدایش بعضی امراض و یا ناهنجاری ها و یا کودکان ناقص الخلقه را بدانند و از ابتدا مراقبت های لازم را داشته باشند، گرفتار آفات، حوادث و ناگواری ها نمی شوند. برای مثال، اگر عروس و داماد در هنگام آمیزش جنسی، یک سری دستورات را مراعات ننمایند، ممکن است در فرزند آنها نقصی پیدا شود که تا آخر عمر، فرزند و والدین را زجر دهد. جالب اینکه، این دستورات، در روایات اسلامی آمده است. ای کاش تمام عروس­ها و دامادها قبل از تشکیل زندگی، در کلاس­هایی، اطلاعات لازم را فرامی گرفتند. یک آشپز دانا، از پوست پرتغال، بهترین

مربا را می سازد ولی آشپز ناآگاه، بهترین جنس را نیز خراب می کند. یک راننده مکانیک، با یک ماشین ساده سفرها می کند ولی راننده ناآشنا، مدرن ترین ماشین­ها را به درّه پرت می کند.

مسئله مهم مردم، آگاهی و عدم شناخت است. امام رضا علیه السلام فرمود: «اِنّ النّاسَ لَو عَرِفوا مَحاسِنَ کَلامُنا لَاتّبعونا»(1)؛

«اگر مردم زیبایی سخنان ما اهل بیت پیامبر را بدانند، به طور قطع، طرفدارمان می شوند.» لذا در حدیث می خوانیم: «خداوند از علما تعهد گرفته است که جاهلان را آموزش دهند.(2)

نقل است که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلم با زنی گفتگو می کرد. شخصی از کنار حضرت عبور کرد و حضرت خطاب به او فرمود: «این همسر من است.» یعنی بهتر است که من تو را آگاه کنم تا مبادا فکر دیگری تو را به گناه وادارد. این شیوه آگاه سازی، بهترین و ساده ترین راه برای جلوگیری از سوءظن است.

در روایات دیگر آمده است که مهمانی به خانه امام باقر علیه السلام وارد شد و پیش خود فکر کرد که چرا اتاق امام این همه زیبا و مجلّل است؟ امام علیه السلام متوجه فکر او شد و هنگام