اخلاق نظامی و انتظامی صفحه 137

خروج او از منزل فرمود: «فردا نیز نزد ما بیائید.» فردای آن روز، امام علیه السلام مهمان را به اتاق ساده دیگری برد و به او فرمود: «اتاق دیروز من از سرمایه همسرم است. او مالک و آزاد است و دوست دارد که اتاقش زیبا باشد؛ امّا اتاق من، همین است که سادگی از همه جای آن پیداست.» این حرکت امام، برای آگاه سازی افراد ناآگاه، یکی از راههای جلوگیری از منکراتی از قبیل سوءظن، تهمت، غیبت و تجمّل گرایی است.

امروز در دانشگاه ها، سمینارهای بهره وری و بهینه سازی تشکیل می شود. هدف همه آنها این است که به مردم آگاهی داده شود که می توان از امکانات کم، بهره های زیادی برد. در نهی از منکر، مهم ترین گام، آگاه کردن مردم از خطرات مفاسد است.

شیوه آسان سازی

گاهی افراد گناهکار خیال می کنند که ترک گناه و یا انجام فلان معروف برایشان مشکل است. یکی از روشهای امر به معروف و نهی از منکر آن است که ما کار را امکان­پذیر و شدنی قلمداد کنیم و به مردم ثابت کنیم که ترک منکرات و انجام دادن معروف، کار آسانی است و حتی می توانیم نمونه هایی را بیان کنیم؛ برای مثال:

- مگر فلانی در بزرگسالی به سراغ آموزش نرفت؟ او الآن می تواند بخواند و بنویسد.

- مگر فلانی از تو ناتوان­تر نبود؟ اما به حج رفت و برگشت.

- مگر فلان سیگاری یا تریاکی نبود؟ بالاخره ترک اعتیاد کرد.

- مگر فلانی که دختر یا پسرش را زود به ازدواج درآورد، خیر ندید؟

- مگر فلانی که همسر خود را از فامیل گمنام برگزید، زندگی خوشی ندارد؟

- مگر فلانی که ازدواج آسان کرد، ضرر دید؟

به هر حال، افرادی گرفتار منکراتی هستند و خیال می کنند که نمی توانند از آن منکرات دست بکشند و مثلاً می گویند که ما مدت­هاست که صورت خود را این گونه اصلاح می کنیم.

در قرآن و روایات، نمونه هایی به چشم می خورد که انسان اگر اراده داشته باشد، همه چیز برای او آسان می شود. همسر فرعون در کاخ طاغوت، حامی موسی بود و ساحرانی که برای مبارزه با موسی آمده بودند، یکباره از طرفداران موسی شدند.