اخلاق نظامی و انتظامی صفحه 138

بیان الگوها و نمونه ها، آسان سازی ترک منکرات و انجام معروف ها از طریق نقل تاریخ و فیلم هایی که ساخته می شود، یکی از این شیوه هاست.

شیوه الگوسازی

معرفی چهره های موفق و تجلیل از آنها، تشویق آنان، در فراهم سازی زمینه گرایش مردم به حق و تحقیر چهره های منحرف در پذیرش معروف و نهی از منکر نقش مؤثری دارد. همین که هر سال، مردم در روز عاشورا فریاد "یا حسین" سر می دهند، یعنی حمایت خود را از امامت، عصمت و مظلومیت اعلام می کنند. همین که این همه سفارش درباره برائت و تنفّر و لعنت به دشمنان خدا و اولیای خدا شده است، مردم را از گرایش به آن خط بازمی دارد. قرآن می فرماید که همه مردم دنیا باید از همسر فرعون درس بگیرند که چگونه جذب مال و مقام و قدرت فرعون نشد. «ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِلَّذِینَ آمَنُوا امْرَاهَ فِرْعَوْن»(1) خداوند با تجلیل از همسر فرعون، او را برای همه مردم به عنوان الگو معرفی کرده؛ همان گونه که می فرماید که مردم باید از حضرت ابراهیم علیه السلام «قَدْ کانَتْ لَکُمْ اُسوَهٌ حَسَنَهٌ فی إِبْراهیمَ وَ الَّذینَ مَعَه»(2) و

حضرت محمد صلی الله علیه و آله وسلم «لَقَدْ کانَ لَکُمْ فی رَسُولِ اللَّهِ اسْوَهٌ حَسَنَهٌ»(3)

درس بگیرند؛ زیرا این دو بزرگوار، اسوه و الگو هستند. در حقیقت، در بسیاری از کارها، نیاز به معرفی افراد الگو و نمونه و خط شکن وجود دارد.

شیوه نهی از منکر در قالب طنز

روزی بهلول، کارگرانی را دید که به مسجدسازی مشغولند. از آنان پرسید: «بانی مسجد کیست؟» گفتند: «هارون الرشید.» بهلول به سنگتراش دستور داد که روی سنگی این جمله را حکاکی کند: «بانی مسجد: بهلول!» سنگتراش سنگ را تراشید و به بهلول تحویل داد. بهلول شبانه از نردبانی بالا رفت و آن سنگ را بر سردر مسجد نصب کرد. روز

1- . تحریم، 11.
2- . ممتحنه، 4.
3- . احزاب، 21.