اخلاق نظامی و انتظامی صفحه 151

مراکز فساد کاسته می شد. اگر والدین به مقدار لازم به فرزندان محبت می کردند، آنان دچار دوستان نااهل نمی شدند. اگر اغنیا حق محرومان را ادا می کردند، حرکتی علیه آنها صورت نمی گرفت. «انفَقُوا فی سَبِیلِ اللَّهِ وَ لاتُلْقُوا بِایدیکمْ الیَ التَّهْلُکه»(1)

تفریح و ورزش معروفی است که جلو بسیاری از مفاسد، امراض، عقده ها و منکرات را می گیرد. زهد و عدالت مسئولان مملکتی، از معروف­هایی است که می تواند جلو بزرگترین منکرات- که بدبینی به حکومت اسلامی است- را بگیرد.

کوتاه سخن آنکه، بهترین راه مبارزه با منکر، پر کردن ایام فراغت، تأمین نیازهای طبیعی و بازگذاشتن راه های حلال است. خداوند همان طور که دوست دارد از محرمات پرهیز شود، دوست دارد که از حلال ها استفاده شود. در قرآن، از کسانی که حلال ها را بر خود حرام کرده­اند، به شدت انتقاد شده است. «آللَّهُ اذِنَ لَکمْ امْ عَلَی اللَّهِ تَفْتَرُون»(2) در سوره تحریم، خداوند خطاب به پیامبرش می فرماید: «چرا به خاطر رضایت بعضی از همسران، حلال های خدا را بر خود حرام کرده ای.»، «لِمَ تُحَرِّمُ مَا احَلَّ اللَّهُ لَک تَبْتَغِی مَرْضاتَ ازْواجِک»(3)

تهیه فیلم های مفید، سرودهای زیبا، کتابهای پرجاذبه، دید و بازدیدهای سالم، سرگرمی با طبیعت، ایجاد اشتغال و پر کردن ایام فراغت با کارهای علمی، هنری، فنی و دستی، زمینه را برای انجام منکر تنگ می کند.

علنی کردنِ خوبی ها

با اینکه کار خیر هر چه مخفی تر باشد، پاداش آن بیشتر است، ولی گاهی باید برای رضای خدا کارهای خیر را علنی کرد؛ البته حساب تظاهر به خوبی ها برای خدا، از ریا و خودنمایی جداست. اگر می بینیم گناه علنی کیفر بیشتری دارد، برای آن است که جامعه را

1- . بقره، 195.
2- . یونس، 59.
3- . تحریم، 1.