اخلاق نظامی و انتظامی صفحه 179

به دور از تعصبات قومی و طایفه ای

«قُلْ إِنْ کانَ آباوکمْ وَ أَبْناوکمْ وَ إِخْوانُکمْ وَ أَزْواجُکمْ وَ عَشیرَتُکمْ وَ أَمْوالٌ اقْتَرَفْتُمُوها وَ تِجارَهٌ تَخْشَوْنَ کسادَها وَ مَساکنُ تَرْضَوْنَها أَحَبَّ إِلَیکمْ مِنَ اللّهِ وَ رَسُولِهِ وَ جِهادٍ فی سَبیلِهِ فَتَرَبَّصُوا حَتّی یأْتِی اللّهُ بِأَمْرِهِ وَ اللّهُ لا یهْدِی الْقَوْمَ الْفاسِقینَ»(1)

بگو: اگر پدران، فرزندان، برادران و همسران و خاندان شما و ثروت هایی که جمع کرده اید و تجارتی که از کسادی آن بیم دارید و خانه هایی که به آنها دلخوش کرده اید، نزد شما از خدا و پیامبرش و جهاد در راه او محبوب تر باشد، پس منتظر باشید تا خداوند، فرمان (قهر) خویش را به اجرا در آورد؛ و خداوند، گروه نافرمان را هدایت نمی کند.

نقل است که روزی علی بن ابی طالب علیه السلام به گروهی فرمود: «چرا شما برای کمک به اسلام، به مدینه هجرت نمی کنید و به پیامبر ملحق نمی شوید؟» گفتند : «ما همراه با برادران و فامیل خود هستیم و از خانه هایمان دفاع می کنیم.(2)»

گروه هایی که در این آیه مطرح شده، به عنوان نمونه است و به همین دلیل، پدر شامل مادر هم می شود و پسر شامل دختر، و برادر شامل خواهر نیز می شود.

با توجه به آیه، پیام هایی قابل استفاده است؛ از جمله:

1. درجه ایمان افراد، هنگام قرار گرفتن بر سر دو راهی دنیا و آخرت مشخص می شود: «أَحَبَّ إِلَیکمْ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ جِهادٍ»؛

2. برای عبور از پل های مادّیت، باید عقاید و انس با خدا را تقویت کرد: «إِنْ کانَ آباؤُکمْ... وَ أَمْوالٌ ... أَحَبَّ إِلَیکمْ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ ...»؛