اخلاق نظامی و انتظامی صفحه 199

وَ هُوَ مِنَ الصَّادِقِینَ»(1)؛ «و اگر پیراهن او (یوسف) از پشت پاره شده، پس زن دروغ گفته و او از راستگویان است.»

البته آثار و مدارک صحنه جرم، باید به دقت مشاهده و بررسی شود تا بی­گناهی متهم نشده و یا مجرمی فرار نکند؛ چنانکه دقت در کیفیت پاره شدن پیراهن یوسف، بی­گناهی یوسف را ثابت کرد و عزیز مصر فهمید که همسرش مجرم است و به آن اعتراف کرد:

«فَلَمَّا رَأی قَمِیصَهُ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ قالَ إِنَّهُ مِنْ کیدِکنَّ إِنَّ کیدَکنَّ عَظِیمٌ»(2)؛ «پس هنگامی که (عزیز مصر) پیراهن یوسف را دید که از پشت پاره شده است، (حقیقت را دریافت و) گفت: بی شک این از حیله شما زنان است. البتّه حیله شما شگرف است.»

تفهیم جرم و مجازات

با تفهیم جرم و بیان قانون و عقوبت آن، اعتراض متّهم را به حداقل کاهش دهید. در ماجرای گم شدن ظرف پادشاه و پیدا شدن آن در میان بارهای بنیامین - یکی از برادران حضرت یوسف- ضمن تفهیم

اتهام، کیفر آن نیز بیان شد تا جایی برای اعتراض باقی نماند: «قالُوا جَزاؤُهُ مَنْ وُجِدَ فِی رَحْلِهِ فَهُوَ جَزاؤُهُ کذلِک نَجْزِی الظَّالِمِینَ»(3)؛ «برادران گفتند: کیفرش چنین است که هر کس که پیمانه در بار او پیدا شود، خود او جزای سرقت است (که به عنوان گروگان یا برده در اختیار صاحب پیمانه قرار گیرد)؛ ما (در منطقه کنعان) ظالم (سارق) را اینگونه کیفر می دهیم.»

لازم به ذکر است که به تدبیر حضرت یوسف، ظرف پادشاه را مخفیانه در بار برادرش بنیامین گذاشته بودند تا نگه داشتن او نزد یوسف، مقدمه ای بر پایان فراق آن حضرت و خانواده اش باشد.

1- . یوسف، 27.
2- . یوسف، 28.
3- . یوسف، 75.