اخلاق نظامی و انتظامی صفحه 213

است. در نماز هم، اول رکوع ،

بعد سجده ها به جا آورده می شود. در قرائت، باید اول سوره حمد خوانده شود و اگر این ترتیب ها به هم بخورد، نماز باطل است.

نمازجماعت، مظهر و نماد نظم و انضباط مسلمانان است. همه افراد با هم و به دنبال امام جماعت، این فریضه را انجام می دهند. نباید زودتر از امام حرکت کنند، نباید بلندتر از امام ذکر بگویند، در حرکات و افعال نماز، نباید از امام عقب بیافتند، بلکه در تمامی امور، باید هماهنگ و منظم باشند. در احکام نمازجماعت آمده است که اگر وارد مسجد شدی و می خواهی به رکوع نماز برسی، می توانی در همان لحظه ورود، به امام جماعت حاضر اقتدا کنی و آنگاه در حین نماز حرکت کنی و خود را به جمع برسانی! یعنی اجازه داده اند که در حال نمازجماعت کمی راه بروی تا به صف نمازگزاران ملحق شوی. این خیلی دقیق است.

نکته دیگر در مورد دعاهاست؛ دعای سه شنبه غیر از چهارشنبه و دعای صبح غیر از شب است. گاهی یک دعا در یک جا معنای خیلی بلندی دارد ولی همین دعا در جای دیگر معنایش غلط است. مهم است که مسلمان بداند که چه چیزی کجا باید مصرف شود.

نظم در روزه

روزه وقت خاصی دارد؛ به این ترتیب که روزه گرفتن فقط در ماه مبارک رمضان بر مسلمانان واجب شده است و مسلمان نمی تواند روزه ماه مبارک رمضان را به وقت دیگری موکول کند؛ مگر اینکه عذری داشته باشد. آغاز روزه، طلوع فجر صادق و پایان آن، غروب آفتاب است. اگر روزه دار چند دقیقه دیرتر روزه خود را شروع و یا چند دقیقه زودتر افطار کند، روزه اش باطل می شود.

حج هم ایام خاصی دارد؛ زکات هم وقت و نصاب خاصی دارد.

طلوع و غروب، زوال، نمازهای واجب، نمازهای مستحب، افطار، سحر، همه براساس نظم و برنامه است و اگر خارج از وقت آن اقدام شود، گاهی سبب باطل شدن آن است.