اخلاق نظامی و انتظامی صفحه 225

توجه به مسائل مادی

کسی که می خواهد کاری را انجام دهد، باید مشکلات مادی اش تا اندازه ای حل شده باشد. قرآن وقتی از مردم می خواهد که خدا را عبادت کنند، می فرماید:

«فلیَعبدوا ربّ هذا البَیت الّذی أَطْعَمَهُم مِّن جُوعٍ وَ آمَنَهُم مِّنْ خَوْفِ»(1)؛

«خدایی که رزق و روزی و امنیت و آسایش تو به دست اوست.»

یعنی باید یک امنیت شغلی و معیشتی وجود داشته باشد. خدا بهلول را رحمت کند؛ می گفت: «می خواستم در مقابل رضاشاه بایستم و قیام کنم؛ امّا می دانستم که در مقابل رضاشاه بایستم، مرا می گیرند و اعدام می کنند. اول زنم را طلاق دادم، بعد هم برای زنم شوهر پیدا کردم و بعد قیام کردم.»

بعضی مأموریت ها دلهره دارد. بعضی ها جرأت ندارند و می ترسند؛ باید با روحیه دادن و امید و توکل بر خداوند، به آنان دلگرمی داد.

عادّی و طبیعی رفتار کردن در برابر دشمن

گاهی در انجام ماموریت باید به حالت عادی و طبیعی رفتار کنیم؛ زیرا اگر حساسیت بیشتری نشان دهیم، طرح و عملیات لو می رود. در قرآن می خوانیم: هنگامی که مادر موسی فرزندش را درون صندوقی قرار داد و به امر خداوند، آن را در رود دریاگونه نیل رها کرد، خواهر موسی به تعقیب آن پرداخت و سرانجام وقتی در کاخ فرعون قرار گرفت و فرعونیان به دنبال زنی شیرده برای کودک بودند، او با خونسردی، مادرش را به عنوان دایه به آنان معرفی کرد. معنای "تقیه" همین است.

قرآن می فرماید: «در دستگاه فرعون، مؤمنی نفوذ کرده و ایمانش را کتمان می کرد»؛ «یکتُمُ إیمانَه»(2).