اخلاق نظامی و انتظامی صفحه 228

داشت.» ببینید! پرنده می فهمد که یکتاپرستی، حق و پرستش خورشید، باطل است؛ می فهمد که این باطل را باید به مقامات گزارش دهد. از این معلوم می شود که گاهی زیردستان چیزی را می­فهمند که بزرگان از آن بی خبرند! چنانکه یک روز مورچه ای در مواجهه با سلیمان و لشکریانش فریاد زد: «ای مورچه ها! به لانه بروید که ممکن است لشکریان سلیمان، ندانسته شما را لگدمال و له کنند.» «وَ هُمْ لا یشْعُرُونَ»(1) فرض کنید حالا اگر کسی به یک مدیر کل بگوید که شما این مطلب را نمی دانی، صد رقم پرونده برایش درست می کنیم؛ نه تنها اخراج که نابودش می کنیم؛ اما سلیمان لبخندی زد: «فَتَبَسَّمَ ضاحکاً»(2).

انتقال سریع اخبار مهم و خطر آفرین

گاهی اخبار و اطلاعات مهم و حیاتی است که اگر به سرعت اطلاع رسانی نشود، ممکن است خطرات فردی و اجتماعی جبران ناپذیری را به دنبال داشته باشد. چنانکه مورچه ای که با دیدن لشکریان سلیمان برای هم نوعان خود احساس خطر کرد، بلافاصله آژیر خطر زد و همه را مطلع کرد: «یا أَیهَا النَّمْلُ ادْخُلُوا مَساکنَکمْ»(3) ای مورچگان خطر خطر! فوری به لانه­هایتان بروید.

مراعات حقوق دیگران

به هنگام درگیری و عملیات، ضمن رعایت حدود و شرایط، مراقب زنان و کودکان و افراد ناتوان و سالخورده باشیم. اگر یک مأموریتی داری، نگو: "المأمور معذور!" و هرکاری می خواهم می کنم؛ کسی را بترسانی؛ بی موقع بروی؛ قفل بشکنی؛ از دیوار بپری؛ وحشت و

1- . نمل، 18.
2- . نمل، 19.
3- . نمل، 18.