اخلاق نظامی و انتظامی صفحه 238

توجّه به نعمت ها

شناخت نعمت های خداوند و توجّه به آنها، انسان را شیفته خدا می سازد و دل را خانه عشق الهی می گرداند: «وَالَّذینَ آمنوا أشَدُّ حُبّاً لِلّه»(1) و از همین رو، در دعاهای اسلامی و مناجات معصومین، به بیان و یاد این نعمت ها پرداخته شده است؛ از جمله در دعای «ابوحمزه ثمالی»، امام سجّاد علیه السلام به یکایک نعمت ها اشاره می کند:

خدایا! کوچکی بودم که بزرگم کردی! ذلیل بودم ، عزّتم بخشیدی!

جاهل بودم ، آگاهم کردی! گرسنه بودم ، سیرم ساختی!

برهنه بودم ، مرا پوشاندی! گمراه بودم ، هدایتم نمودی!

فقیر بودم ، بی نیازم کردی! بیمار بودم ، شفایم بخشیدی!

گناه کردم ، پوشاندی! و ...

امام حسین علیه السلام در دعای عرفه، به ذکر نعمت ها می پردازد تا عشق الهی در دل زنده شود و انسان عاشق خدا شده و جز برای رضای او کار نکند و به اخلاص نزدیک گردد.

توجّه به سود قطعی

آنان که برای دنیا و غیر خدا تلاش می کنند، شاید به مقصود برسند و شاید هم نرسند؛ ولی کسانی که برای خدا و آخرت کار می کنند، دریافت سود و نتیجه کارشان قطعی است. قرآن می فرماید:

«وَمَنْ أَرَادَ الآخِرَهَ وَ سَعَی لَهَا سَعْیهَا وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَاُوْلئِک کانَ سَعْیهُم مَّشْکوراً»(2)

هر کس خواهان آخرت باشد و تلاش خود را برای آن قرار دهد، در حالی که با ایمان باشد، چنین کسانی از تلاششان قدردانی می شود و به پاداش و آرزوی خود می رسند.