اخلاق نظامی و انتظامی صفحه 34

آیه پیام هایی را در بردارد؛ از جمله:

1- همه انسان ها، از هر نژاد و قبیله، فقیر و غنی، در مقابل قانون یکسانند و خون کسی رنگین تر از دیگری نیست:(1) «النَّفْسَ بِالنَّفْسِ»؛
2- قصاص، در ادیان پیشین هم بوده است:(2) «کَتَبْنا عَلَیهِمْ فِیها» (اسلام و ادیان دیگر، قوانین مشابهی دارند.)؛
3- صدقه، تنها انفاق مالی نیست؛ عفو و گذشت از مجرم هم نوعی صدقه است: «فَمَنْ تَصَدَّقَ بِهِ»؛
4- عفو ما از مجرم، عفو الهی را به دنبال دارد: «فَهُوَ کَفَّارَهٌ لَهُ» (شاید هم مراد این باشد که عفو ما، کفاره گناه مجرم باشد و او در قیامت، به خاطر عفو ما گرفتار عذاب نشود)(3)؛
5- در اسلام، همراه مسائل کیفری، مسائل اخلاقی هم مطرح است: «وَ کَتَبْنا عَلَیهِمْ فِیها ... قِصاصٌ فَمَنْ تَصَدَّقَ بِهِ»؛
6- جریمه مالی و حبس، به تنهایی نمی تواند عاملی برای بازداشتن مجرم از جرم باشد. «النَّفْسَ بِالنَّفْسِ»؛
7- اگر حکم خدا جاری نشود، ظلم، جامعه را فرا می گیرد: «وَ مَنْ لَمْ یحْکُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولئِکَ هُمُ الظَّالِمُونَ».
1- . البتّه میان زن ومرد در حکم قصاص، تفاوت های حکیمانه ای در کتب فقهی بیان شده است.
2- . تورات، سِفر خروج، فصل 21 و 23 و 26.
3- . تفسیر المیزان، ذیل آیه.