اخلاق نظامی و انتظامی صفحه 64

2- در اسلام، هرگونه ضررو اضرار، ممنوع است؛ گرچه تحت عنوانِ مسجد باشد: «اتَّخَذُوا مَسْجِداً ضِراراً» احترام و قداست مسجد، در شرایطی که مورد سوءاستفاده دشمنان باشد، برداشته می شود.
3- هر مسجدی که عامل تفرقه میان مسلمانان باشد، مسجد ضرار است: «اتَّخَذُوا مَسْجِداً ... تَفْرِیقاً بَینَ الْمُؤْمِنِینَ». بنابراین، مسجدسازی مهّم نیست، باید انگیزه های بانیان و متولّیان خالص باشد.
4- هنگام جنگ با دشمنان خارجی، از توطئه های دشمنان داخلی غافل نشویم. منافقان در آستانه جنگ تبوک، از پیامبر خواستند تا رسماً پایگاه آنها را افتتاح کند؛ امّا پیامبر9، علی علیه السلام را در مدینه به جای خود گذاشت و پس از بازگشت، مسجد ضرار را خراب کرد.
5- شکستن وحدت مسلمانان، همطراز کفر است: «کُفْراً وَ تَفْرِیقاً بَینَ الْمُؤْمِنِینَ».
6- دروغگویی و سوگند دروغ، شیوه منافقان است: «لَیحْلِفُنَّ... إِنَّهُمْ لَکاذِبُونَ».
7- فریب ادّعاها و تبلیغاتِ حقّ به جانب دشمن را نخوریم: «إِنْ أَرَدْنا إِلَّا الْحُسْنی».

اطلاعات و خبررسانی و جاسوسی در اسلام

در اسلام از چند نوع اطلاعات و خبرگیری و جاسوسی نام برده شده است:

1. عمومی؛ که هر یک از افراد جامعه گزارش می دهند. حضرت علی علیه السلام در نهج البلاغه می فرماید: «بَلَغَنِی عَنْکَ»(1)؛ یعنی از مردم فلان شهر به من خبر رسیده و به من گزارش دادند.

2. خصوصی؛ که شخصی مأمور می شود به منطقه ای عزیمت کرده و اطلاعات لازم را کسب کرده و گزارش دهد. در نهج البلاغه آمده است: «فَإِنَّ عَینِی بِالْمَغْرِبِ»(2)؛ یعنی چشمی که من در منطقه مغرب دارم، گزارش داده است. ایشان در فرمان مدیریتی خود به

1- . نهج البلاغه، نامه 63.
2- . نهج البلاغه، نامه33.