اخلاق نظامی و انتظامی صفحه 8

احترام به شخصیت مردم

انسان؛ عزیزترین موجود

انسان، عزیزترین مخلوق خداوند بوده و خدا او را بسیار گرامی داشته است: «وَ لَقَد کَرَّمنا بَنی آدَم»(1)

خداوند از روی حکمتش، به انسان اراده و اختیار داده تا بر اساس آگاهی و اختیار، راه خود را انتخاب کند.

یکی از ویژگی های انسان، تربیت پذیری اوست؛ یعنی می توانیم با دادن آگاهی و بینش و با موعظه و استدلال، او را برای رسیدن به کمال آماده کنیم. منتهی، کلید نفوذ در انسان ها، احترام نهادن به شخصیت آنهاست. اگر کسی احساس بزرگی و کرامت کند، تاثیر می پذیرد، وگرنه در برابر حق، مقاومت می کند.

خدای بزرگ در کتاب خود، هرگاه خواسته انسان و بندگان خوبش را امر و نهی کند، با جمله احترام آمیز «یا أیّها الّذِینَ آمَنوا» آنها را مخاطب ساخته است.

امام علی علیه السلام می فرماید: «أجمِلوا فِی الخِطابِ، تَسمَعوا جَمیلَ الجَواب»(2)؛

«نیکو صدا بزنید تا پاسخی نیکو بشنوید.»

کسانی که صاحب قدرت و ثروت و مقامی هستند، باید با مردم، با تواضع و فروتنی و احترام و محبت بیشتری برخورد کنند. درباره حضرت سلیمان علیه السلام نقل شده است که هر روز صبح در میان مردم حاضر می­شد و هرگاه به فقرا می رسید، کنار آنها می نشست و می فرمود: «مسکینٌ مِنَ المَساکِین»(3)؛

«من هم بینوایی از بینوایان هستم. »

1- . اسراء، 70.
2- . غررالحکم.
3- . قصص الانبیاء، جزایری، ص364.