اخلاق نظامی و انتظامی صفحه 83

آهن در آتش ذوب می شود، اما مؤمن اگر کشته وتکه تکه شود، سپس کشته وقطعه قطعه شود، دلش ذوب نمی­شود.»

25. امام علی علیه السلام : «الْقَلْبُ الْمُحِبُّ لِلَّهِ یحِبُّ کَثِیراً النَّصَبَ لِلَّهِ وَ الْقَلْبُ اللَّاهِی عَنِ اللَّهِ یحِبُّ الرَّاحَهَ فَلَا تَظُنَّ یا ابْنَ آدَمَ أَنَّکَ تُدْرِک»(1)؛ «دلی که خدا را دوست دارد، خواهان رنج هاست و دلی که سرگرم بازی است، خواهان راحتی است. پس ای انسان! گمان نکن که بدون مشقت و رنج می توانی به مقامات عالی برسی؛ چرا که حق سنگین است.»

26. امام باقر علیه السلام : «الْکَمَالُ کُلُّ الْکَمَالِ التَّفَقُّهُ فِی الدِّینِ وَالصَّبْرُ عَلَی النَّائِبَهِ وَ تَقْدِیرُ الْمَعِیشَهِ»(2)؛ «بهترین نوع کمال خوب فهمیدن دین، مقاومت در برابر حوادث و برنامه ریزی در زندگی است.»

27. امام علی علیه السلام : «لکل نعمه مفتاح و مغلاق؛ فمفتاحها الصبر و مغلاقها الکسل»(3)؛ «هر نعمتی، کلید و قفلی دارد؛ کلید آن صبر و پایداری و قفل آن کسالت و بی حالی است.»

راه پیداکردن صبر

اگر انسان معرفت پیدا کرده و به عمق شناخت و بینش او افزوده شود، این امر موجب صبر و پایداری او شده و از توقع و انتظارات او کاسته خواهد شد؛ زیرا در می یابد که:

1. دنیا با سختی ها به هم پیچیده است. امام علی علیه السلام : «دَارٌ بِالْبَلاءِ مَحْفُوفَهٌ»(4)؛

2. سختی ها برای بیداری انسان است. چنانکه قرآن در آیات متعدد بیان کرده است: «وَ لَقَدْ أَخَذْنا آلَ فِرْعَوْنَ بِالسِّنِینَ وَ نَقْصٍ مِنَ الثَّمَراتِ لَعَلَّهُمْ یذَّکَّرُونَ»(5)؛ «فرعونیان را با انواع بلاها و کمبودها و قحطی گرفتار ساختیم؛ تا متذکر شده و بیدار شوند.» و «فَأَخَذْناهُمْ

1- . مجموعه ورّام، ج2، ص 87.
2- . کافی، ج 1، ص 32.
3- . شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، ج 20، ص 322.
4- . نهج البلاغه، خطبه 226.
5- . اعراف، 130.