اخلاق نظامی و انتظامی صفحه 92

صبر و پایداری (2)

انواع صبر

رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم فرمود: «الصَّبْرُ ثَلاثَهٌ صَبْرٌ عِنْدَ الْمُصِیبَهِ وَ صَبْرٌ عَلَی الطَّاعَهِ وَ صَبْرٌ عَنِ الْمَعْصِیهِ»(1)؛ «صبر بر سه گونه است: صبر در برابر حوادث ناگوار، صبر بر انجام طاعت و واجبات، و صبر در برابر گناه و پرهیز از معصیت.»

انسان در مسیر زندگی خود، همواره با حوادث گوناگونی روبرو می شود و راز موفقیت انسان نیز، مقاومت در برابر سختی های ناشی از حوادث است. انسان گاهی با حوادث طبیعی مثل سیل و زلزله و از دست دادن عزیزان روبروست؛ گاهی با بیماری و مرض؛ گاهی با جنگی که از جانب دشمن تحمیل می شود؛ و گاهی در برابر حسادت و کینه حسدورزان و یا تبلیغات مخالفان.

صبر در برابر نیش و نوش و تبلیغات دشمن

خداوند بارها در قرآن به پیامبرش سفارش کرده است که در برابر تبلیغات زهرآگین و زخم زبان های بدخواهان، صبور و پایدار باش؛ از جمله:

1. «فَاصْبِرْ عَلی ما یقُولُونَ»(2)؛ «پس بر آنچه (مخالفان) می گویند، شکیبا باش.»

2. «وَ لَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذِینَ أُوتُوا الْکِتابَ مِنْ قَبْلِکُمْ وَ مِنَ الَّذِینَ أَشْرَکُوا أَذی کَثِیراً وَ إِنْ تَصْبِرُوا وَ تَتَّقُوا فَإِنَّ ذلِکَ مِنْ عَزْمِ الامُورِ»(3)؛ «از کسانی که پیش از شما کتاب (آسمانی) داده شده اند و از کسانی که شرک ورزیده اند، آزار بسیاری می شنوید، و اگر صبوری و پرهیزگاری پیشه کنید، پس قطعاً آن (صبر، نشانه) عزم استوار شما در کارهاست.»

1- . کافی، ج 2، ص 91.
2- . ق، 39.
3- . آل عمران، 186.