نگهبانان قدرت صفحه 115

نسبتاً امن و پیش پاافتاده به حساب می آید. برای بازۀ بین می 2004 تا می 2005، ارقام LexisNexis دربارۀ ماجرای گوانتانامو بیش از حد قابل نمایش توسط این پایگاه داده ها («بیش از 1000 نتیجه») بود. در مقابل، بین آوریل تا ژوئن 1999، گاردین و ابزرور مصیبت 65 هزار آوارۀ کوزوویی گیرافتاده در بریس (1) (در مرز مقدونیه با کوزوو) را 48 بار ذکر کردند، یعنی هر دو روز یک بار. اما دامنه و شدت رنج آنها، در برابر آنچه در افغانستان می گذشت، کوتوله ای بیش نبود.

تفاوت حیاتی میان این موارد آن است که انگشت اتهام به سوی چه کسی نشانه می رود. هرچند بخش عمدۀ سیلاب آوارگان کوزوو در نتیجۀ کارزار هوایی ناتو بود (ناظران مستقل، و حتی وزارت خارجۀ ایالات متحده گزارش دادند که خروج دسته جمعی و افزایش قساوت ها پس از آغاز بمباران ها، شروع شد: فصل 6 کتاب را ملاحظه کنید)، اما رسانه ها تصمیم گرفتند ادعاهای بریتانیا و آمریکا را بپذیرند که «تقصیر بر گردن قتل عام های انجام شده توسط صرب ها است.» در نتیجه، در طول بحران کوزوو، مصیبت آوارگان به عنوان یک پروپاگاندای قدرتمند برای توجیه حملۀ ناتو استفاده می شد.

از سوی دیگر، در افغانستان، روشن است که «جنگ علیه تروریسم» مسؤولیت قابل توجهی در قطع جریان محموله های غذا و در نتیجه رنج و مرگ دسته جمعی مردم (درون و بیرون اردوگاه های افغان ها) داشت. در کریستینا لمب (2) در گزارشی در ساندی تلگراف، دربارۀ آوارگان در مسلخ نوشت:

اکثر آنها از استان های شمالی فریاب، غور و سرپل و همچنین غزنی در مرکز افغانستان می آیند، یعنی مکان های کوهستانی که کمک غذایی «برنامۀ جهانی غذا» (3) به آنها می رسید اما به خاطر بمباران ها متوقف شد. اکنون دسترسی به روستاهای آنها امکان پذیر نیست چون راه های مواصلاتی قطع شده اند. (4)

1- Brace
2- Christina Lamb
3- World Food Program
4- «آنها اینجا را کشتارگاه می نامند»، ساندی تلگراف، 9 دسامبر 2001.