نگهبانان قدرت صفحه 250

جف اشمیت (1) (فیزیکدان و نویسندۀ آمریکایی) در کتاب عالی خود با عنوان «ذهن های منضبط» (2) نشان می دهد که چگونه افراد حرفه ای (از جمله روزنامه نگاران) بدون آگاهی چندانی از نقشی که بازی می کنند، دست به ترویج دستورکار صاحبان قدرت می زنند. اشمیت، که سابقاً به مدت 19 سال دبیر مجلۀ فیزیکز تودی (3) بوده است، اشاره می کند که به افراد حرفه ای اعتماد می شود تا سازمان را بر حسب منافع کارفرمایان خود اداره کنند. مشخصاً کارفرمایان نمی توانند بر تک تک تصمیم ها نظارت کنند، و لذا باید حرفه ای ها را تربیت کرد تا در زمان فقدان کنترل علنی «مطمئن باشیم که هر جزء عملکرد آنها در جهت منافع سازمان است.» لذا به گفتۀ اشمیت، کل فرآیند گزینش، تربیت و حتی تأیید صلاحیت به گونه ای تکامل یافته است که این درک اساسی در حرفه ای ها درونی می شود: اینکه آنها باید «باور خود را مطیع ایدئولوژی تعیین شده» کنند و «سیاستی که در تار و پود کارشان گنجانده شده است را زیر سؤال» نبرند. اشمیت در ادامه می نویسد:

به نظر من، نگرش «کسب صلاحیت» یک نگرش غیرانتقادی و تابع است که به حرفه ای ها امکان می دهد در مسیر ایدئولوژیک پیرو کارفرمایان خود باشند و ظاهر کار خود را به دقت با تنظیم نمایند. فرد حرفه ای که در این فرآیند ساخته می شود، یک متفکر مطیع است: یک دارایی فکری که کارفرما می تواند برای تجربه، نظریه پردازی، ابداع و خلق در محدودۀ ایدئولوژی مشخص شده به او اعتماد کند. بزدلی سیاسی و فکری تحصیل کرده ترین کارکنان امروزی، تصادفی نیست. (4)

این یک توصیف عالی از نحوۀ عمل جریان اصلی روزنامه نگاری است: این روزنامه نگاران بواقع دست اندکار خلق، نوآوری و نظریه پردازی هستند، اما در محدودۀ آن «جعبۀ ایدئولوژیک» که حد و مرزش را لازمه ها و اهداف قدرت تشکیلات تعیین می کند.

1- Jeff Schmidt
2- Disciplined Minds
3- Physics Today
4- «ذهن های منضبط: نگاهی انتقادی به حرفه ای های مزدبگیر و نظام روح شکنی که زندگی ایشان را شکل می دهد»، انتشارات Rowman Littlefield، 2000، صفحۀ 16: http://disciplinedminds.com